Лекция: В7 молекуласы
- антигентаныстырушы жасушалардың мембранасында экспрессияланады
- мес жасушаларының мембранасында экспрессияланады
- ТН1 мембранасында экспрессияланады
- ТН2 мембранасында экспрессияланады
- СD8 Т-клеток мембранасында экспрессияланады
13. Т-жасушалардың стимуляциясына 2-ші сигналды қамтамасыз етеді
- МНС Ι 2. МНС ΙΙ 3. МНС ΙΙΙ 4. В7 5. СД4
14. Аңқау Т-жасушалардың бетіндегі В7 арналған рецептор
- СD 4 2. СD 8 3. СD28 4. СD3 5. ФНО-α
Сабақтың қортынды деңгейін бағалайтын бақылау тесттері:
Вариант
1.Белок СD2:
1.тимоциттердің түзілуінің ерте кезеңінде пайда болады
2.жалпы Т-лимфоцитарлы рецептор болып табылады
3.аңқау Т-лимфоциттердің эпителиальды жасушалармен әсерлесуінде түзіледі
4.тимустың қыртысты қабатында аңқау Т-лимфоциттердің көбеюінде
5.ИЛ-2 әсерлескенде
2. Т-лимфоциттердің СД маркерлары арқылы анықтауға болады:
1.жетілген дәрежесін
2.тек белгілі бір жасушалардың санын
3.жасушалар санымен олардың жетілген дәрежесін
4. беткей молекулалардын экспрессиясын
5. жасушалардың қызметін
3.Т-лимфоциттердің беткей маркерларының фенотипті өзгерістері:
1.сырттай стимулдармен белсенеді
2.белгілі бір гендердіңбелсенуімен және қайтақұрылуымен көрінеді
3.жасушалардағы метаболикалық процестер
4.олармен белгілі бір морфологиялық қасиетті алады.
5.жасушалардағы энергетикалық процестер
4. Т-лимфоциттердің дифференцировкасы индуцирленеді:
1.эпителиальды жасушалардың сигналдарымен
2. дендритті жасушалардың сигналдарымен
3.макрофагтардың сигналдарымен
4.жасушааралық әрекеттесумен
5.тек гуморальды әсер етумен
5.Антиген танушы рецептор (АТР) түзіледі:
1.дифференцировканың кеш сатысында
2.беткей маркерлердің дифференцировкасымен бір кезеңде
3.дифференцировканың ерте сатысында
4.2 тізбектің экспрессиясымен
5.ИЛ-5 әсерлескенде
6. СД3 және СД4/СД8 нәруыздардың экспрессиясы жүреді:
1.СД2 экспрессиясымен бір кезеңде
2.эпителиальды -тәрбиеші жасушалармен тығыз байланыста
3. ИЛ-1және ИЛ-3 әсер еткенде
4. тимозиннің әсер етуімен
7. Тимоциттің тимуста орналасуы:
1. цитоплазмалық өсінділері тармақталған эпителиалды жасушалар айналасында
2. дендритті жасушалар айналасында
3. МНС-1 және 2 класпен байланысқанда
4. макрофагтар айналасында
5. басқа клондармен байланысқанда
8. Т-лимфоциттердің сәйкестігі анықталады:
1.өзіндік белоктардың пептидтеріне сәйкестігі
2.СD4 немесе СD 8 рецепторларының болуы
3. субкапсулярлы аймақтың стромасымен ара-қатынасы
4. арнайы маркерлардың экспрессиясымен
5. МНС — рестрикциясымен
9. Оң сұрыпталу анықталады:
1. МНС рестриктирленбеген, Т-лимфоциттердің клондарының тірі қалуы
2. МНС рестриктирленген, Т-лимфоциттердің клондарының тірі қалуы
3. дифференцирлеуші сигналды алған, жасушалардың апоптозымен
4. ТКР толықтай экспрессиясымен
10. МНС-2 белоктарына арнайы, тимоциттер:
1. СD8 жоғалтады
2. СD4 жоғалтады
3. СD2 жоғалтады
4. СD3 жоғалтады
5. СD2,3,8 ие болу
Сабақтың қортынды деңгейін бағалайтын бақылау тесттері: вариант 2.
11. Кортико-медуллярлы аймақта СD4 және СD8 лимфоциттер
1. эпителиальды жасушалармен байланысқа түседі
2. МНС -1 класпен байланысқа түседі
3. МНС-2 класпен байланысқа түседі
4. толықтай жетілген болып табылады
5. антигенмен байланысып, 1 сигналды алғаннан кейін апоптозға ұшырайды.
12. Т-лимфоциттердің клональды сұрыпталуының нәтижесінде
1. МНС-рестриктирленген жасушалар жойылады
2. МНС-рестриктирленбеген жасушалар жойылады
3. өзіндік антигендеріне арнайы емес-ТКР бар клондар өледі
4. иммунологиялық төзімділік болмайды
5. ауторактивті клондар сақталады
13. Т-лимфоциттердің антигентәуелсіз дифференцировкасына
1. эффекторларды және эффекторлық фазаны түзіп, антигенді тану кіреді
2. Т-аңқау жасушамен антигенді тану
3. Т-лимфоциттердің антигенге жауап реакциясы
4. иммунды жауаптың эффекторлық фазасы
5. В-зерде жасушасының түзілуі
14. Т-лимфоциттердің антигенмен алғаш кездесуі жүреді
1. Т-лимфоциттермен антигеннің танылғанынан кейін
2. Т-лимфоциттердің АТЖ бірге антигенді танығаннан кейін
3. Т-лимфоциттердің МНС молекуласымен бірге антигенді танығаннан кейін
4. Белсенген аңқау Т-лимфоциттермен
5. оларға рецепторларының экспрессиясымен және цитокиндердің синтезінен кейін
15. Жетілген эффекторлы Т- жасушалар
1. примирленбеген Т-лимфоциттерден түзіледі
2. примирленген Т-лимфоциттердің көбеюінің нәтижесінде түзіледі
3. примирленген Т-лимфоциттердің пісіп жетілу нәтижесінде түзіледі
4. антиденелердің синтезін жүзеге асырады
5. антигенді жойып нейтрализдеуді жүзеге асырады
16.Т-лимфоциттер антигенмен байланысқанда:
1. АТЖ бетінде антигенді ТЖР көмегімен таниды
2. ТЖР МНС-1 және МНС-2 бірге комплексте антигенді АТЖ бетінде таниды
3. Т-лимфоциттердің белсенуіне арнайы сигналды қамтамасыз етеді
4. Т-лимфоциттердің дифферинцировкасымен профилерациясын қаматамасыз етеді
5. қажетті 2-ші сигналды қажет етпейді
17. Т-лимфоциттердің пролиферациясымен дифференцировкасына:
1. аңқау Т-жасушалардың цитокиндер өнімі (ИЛ-1) қажет
2. цитокиндер өнімі және АТЖ бетіндегі В7 өнімі қажет
3. АТЖ корецепторлары және аңқау Т-жасушаларының қосымша өзара-қатынасы қажет
4. АТЖ бетінде В7 өнімдерімен цитокиндердің өнімі қажет
5. Т-лимфоциттердің бетінде СД28 өнімдері қажет
18. Эффекторлы Т-лимфоциттер қабілетті:
1. антигенді қосымша костимульдеуші сигнал болғанда таниды
2. антигенді қосымша костимульдеуші сигналсыз таниды
3. зерде жасушаларын түзбейді
4. зерде жасушасына ауысады
5. бос антигенді таниды
19. Т-киллерлер таниды:
1. бос антигенді
2. антигенді МНС-2 комплексте
3. антигенді МНС-1 комплексте
4. В7 түріндегі костимульдеуші сигналды қажет етпейді
5. ИЛ-1 және ФНО-ά. цитокиндерді бөледі
20. СД3 қатысады;
1. антигенді тануға
2. антигеннен алған сигналды жасуша ішіне өткізуге
3. Т-лимфоциттермен эффекторлы қызметті жүзеге асыруға
4. ТЖР –н алған сигналды жасуша ішіне өткізуге
5. жасушаішілік үрдістердің белсенуіне
БІЛІМНІҢ ҚОРТЫНДЫ ДЕҢГЕЙІН БАҒАЛАЙТЫН БАҚЫЛАУ ЕСЕПТЕРІ:
№ 1 есеп Т-жүйенің негізгі қызметтері
№ 2 есеп Негізгі жасушалық реакциялар( кезекпен айтып шығу)
№ 3 есеп
ТКР құрлысымен қызметі
Т-жасушаларға 2-ші белсендіретін сигналдарға арналған, костимульдеуші молекулалар
№ 4 есеп
Т-лимфоциттердің антигентәуелсіз дифференцировкасының схемасын сызу
№ 5 есепТ-лимфоциттердің антигентәуелді дифференцировкасының схемасын сызу
1.Тақырып №5: Т-лимфоциттердің негізгі субпопуляциялары мен қызметі. Иммунологиялық төзімділік.Лабораторлы диагностиканың принциптері
2. Мақсаты: Студенттерді Т-жүйесінің Т-лимфоциттердің негізгі субпопуляциялары мен иммунологиялық төзімділік және лабораторлы диагностиканың принциптері жөнінде білімдермен қамтамасыз ету.
3. Оқыту мақсаты: Студенттерді Т-лимфоциттердің негізгі субпопуляциялары, лабораторлы диагностиканың принциптері жөнінде білім беру; табиғи және жасанды төзімділік негізгі түсініктермен таныстыру.
Студент білу керек
· Жасушалық иммунитет жүйесінің құрылысы
· Жасушалық иммунитет жүйесінің қызметі
- Т-лимфоциттердің негізгі субпопуляцияларымен олардың қызметін
· Т-хелперлердің антигентәуелсіз дифференцировкасы
· Тх1 негізгі қызметі
· Тх2 негізгі қызметі
· Примирлеу процесі (Т-киллерлердің дифференцировкасы және көбею индукциясы)
· Т-киллерлер әсерінің механизмі
· Т-супрессорлы субпопуляциялардың түзілу механизмі
· Т-супрессорлар қызметі
· Табиғи және индуцирленген иммунологиялық төзімділік түсінігі
· Т-жасушалық тізбектің лабораторлық диагностика принципі
Студент істей білуі керек
- Негізгі лимфоциттердің субпопуляцияларының қызметін түсінуде алған білімдерін қолдану.
- Т-лимфоциттердің және субпопуляцияларының абсолютті және салыстырмалы
көрсеткіштер санын санай білу
- Ғылыми және медициналық оқулықтармен және интернет-ресурстармен өздігінен
жұмыс істей алу қажет
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары
1. Т-лимфоциттердің субпопуляциялары және олардың қызметтері..
- Иммунды жауаптың индукциясында антигендерді тануда Т-лимфоциттердің қатысуы
3. Тх1 негізгі қызметі
4. Тх2 негізгі қызметі
- Т-киллерлердің нысана-жасушамен қатынасының этаптары
- Иммунды жауаптағы реттеуші Т-лимфоциттер, супрессор жасушалар
- Иммунологиялық төзімділік
- Табиғи және индуцирленген төзімділік
- Төзімділіктің орталық және шеткі механизмдері
- Т-жүйені лабораторлы бағалау
5. Оқыту және сабақ беру әдістері:
- шағын топтарда жұмыс жасау:- Студенттер 5-6 адамнан құралатын топ құрып, тақырыптың сұрақтарын талқылайды, есептерді орындайды. 7 нұсқаны қарау керек.
- синквейндермен кластерлерді құру — студенттерТ-лимфоциттердің субпопуляцияларына, олардың қызметімен өндіретін цитокиндерінесинквейндермен кластерлерді құрады
- Зертханада жұмыс жасау (тәжірибелік дағдылар)- Т-лимфоциттерді санаудағы тәжірибелік дағдыларды меңгеру, ағынды цитофлюориметрде және флюоресцентті микроскопта, иммунофлюоресцентті тестте жасушаларды бояу тәсілдерімен ауызша танысу.