Реферат: Қазаєстан Республикасы ПарламентiнiҮ Жаршысы, 1999 ж

Білім туралы

қазаєстан РеспубликасыныҮ ЗаҮы 1999 жыл¬ы 7 маусым N 389


қазаєстан Республикасы ПарламентiнiҮ Жаршысы, 1999 ж., N 13




      Осы ЗаҮ бiлiм беру саласында¬ы єо¬амдыє єатынастарды реттейді, осы аяда¬ы мемлекеттік саясаттыҮ негізгі принциптерін белгілейді жңне қазаєстан Республикасы азаматтарыныҮ білім алу¬а конституциялыє єҰєы¬ын єамтамасыз етуге ба¬ыттал¬ан.
      Ескерту. Мңтін бойынша "орталыє атєарушы органдары", "орталыє атєарушы органдар", "орталыє атєарушы органдардыҮ" деген сғздер тиiсiнше "орталыє атєарушы органы", "орталыє атєарушы орган", "орталыє атєарушы органныҮ" деген сғздермен ауыстырылды - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен. 

 1-тарау. Жалпы ережелер

 1-бап. Осы ЗаҮда пайдаланылатын негізгі Ұ¬ымдар

      Осы ЗаҮда мынадай негізгі Ұ¬ымдар пайдаланылады:
      1) адъюнктура - ңскери оєу орындарында біліктілігі жо¬ары ¬ылыми-педагог кадрлар даярлау нысаны;
      2) академия - жо¬ары кңсіптік білім мен жо¬ары оєу орнынан кейін кңсіптік білімніҮ білім беру ба¬дарламаларын іске асыратын; ғндірістік, ¬ылыми жңне ¬ылыми-педагогикалыє єызметтіҮ белгілі бір саласы Їшін жо¬ары кңсіптік білімі бар мамандар даярлауды, єайта даярлауды жңне (немесе) олардыҮ біліктілігін арттыруды жЇзеге асыратын; ¬ылымныҮ немесе мңдениеттіҮ кғбінесе бір саласында ¬ылыми зерттеулерді орындайтын жо¬ары оєу орны; 
      2-1) бiлiм беру Ұйымдарын аккредитациялау - кңсiптiк жо¬ары жңне жо¬ары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк жо¬ары бiлiм берудiҮ білiм ба¬дарламаларын iске асыратын ҰйымдардыҮ мңртебесiн бiлiм ба¬дарламаларыныҮ тiзбесiн белгiлей отырып, олардыҮ Їлгiсi (жо¬ары оєу орны) мен тЇрiне єарай (институт, академия, университет) мемлекеттiҮ тануы (кезектi мерзiмге растауы). БҰл ҰйымдардыҮ бiтiрушiлерге атал¬ан ба¬дарламалар бойынша бiлiм туралы мемлекеттiк Їлгiдегi єҰжаттар беруге єҰєы¬ы бар; 
      3) аспирантура, докторантура - оєу орындары мен ¬ылыми мекемелерде білiктiлiгi жо¬ары ¬ылыми жңне ¬ылыми-педагог кадрлар даярлау нысаны; 
      3-1) ассистентура-та¬ылымдама - ғнер оєу орындарында жо¬ары бiлiктi ¬ылыми-педагог кадрлар даярлау нысаны; 
      4) бiлiм беру Ұйымдарын мемлекеттiк аттестаттay - тиiстi бiлiм беру деҮгейiнде олар кғрсететiн білiм беру єызметiнiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарт талаптарына сңйкестiгiн баєылау маєсатымен жЇргiзiлетiн рңсiм; <*>
      4-1) педагогикалыє єызметкерлердi аттестаттау - педагогикалыє єызметкердiҮ бiлiктiлiк деҮгейiнiҮ бiлiктiлiк талаптарына сңйкестiгiн аныєтау маєсатымен жЇргiзiлетiн рңсiм; <*>
      5) бакалавр, магистр - жо¬ары кңсiптiк бiлiмнiҮ тиiстi бiлiм беру ба¬дарламаларын меҮгерген адамдар¬а берiлетiн академиялыє дңреже; <*>
      6) гимназия - негiзгi жңне єосымша жалпы бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын, оєушыларды олардыҮ бейiмдiлiгi мен єабiлетiне сңйкес тереҮдетiп, сала¬а бғлiп, саралап оєытуды кғздейтiн, жалпы орта бiлiм беретiн оєу орны; 
      6-1) мемлекеттiк атаулы стипендия - қазаєстан РеспубликасыныҮ Президентi жңне (немесе) қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi та¬айындайтын стипендия; <*>
      7) мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысы - мемлекеттiк бюджет есебiнен єаржыландыру; кңсiптiк бастауыш, кңсiптiк орта, кңсiптiк жо¬ары жңне жо¬ары оєу орындарынан кейiн кңсiптiк бiлiм беру ҰйымдарыныҮ бiлiм беру єызметiн сатып алу; конкурстыє негiзде мемлекеттiк бiлiм беру гранттары мен кредиттерiн беру арєылы iске асырылатын, тиiстi мемлекеттiк органдар белгiлейтiн бiлiктi жҰмысшылар мен мамандар даярлау жоспары; 
      8) мемлекеттiк бiлiм беру кңсiпорны - қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi немесе ёлттыє Банкi не жергiлiктi атєарушы орган єҰратын Ұйым; 
      9) мемлекеттiк бiлiм беру мекемесi - қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес єҰрылатын бiлiм беру мекемесi; 
      10) девианттыє мiнез-єҰлыє - балалар мен жасғспiрiмдердiҮ ңкiмшiлiк жазалау шараларын єолдану¬а ңкеп со¬атын єҰєыє бҰзушылыєтарды Їнемi жасауы, оєудан, жҰмыстан єасаєана жалтаруы, отбасынан немесе балаларды оєыту-тңрбиелеу Ұйымдарынан Їнемi кетiп єалуы, сондай-ає олардыҮ єылмыстыє жауаптылыєєа жатпайтын єылмыс белгiлерi бар, єо¬ам¬а єауiптi ңрекеттер жасауы; 
      11) дистанциялыє оєыту (алыстан бiлiм беру) - оєыту нысандарыныҮ бiрi, электрондыє жңне телекоммуникациялыє єҰралдар арєылы бiлiм беру Ұйымдарынан алыста орналасєан адамдардыҮ оєу-танымдыє єызметi мен дамуына нысаналы жңне ңдiстемелi тЇрде Ұйымдастырыл¬ан басшылыє жасау; 
      12) єосымша бiлiм беру - азаматтардыҮ, єо¬ам мен мемлекеттiҮ бiлiмге деген єажеттерiн жан-жаєты єана¬аттандыру маєсатымен барлыє деҮгейдегi єосымша бiлiм беру ба¬дарламаларыныҮ негiзiнде жЇзеге асырылатын тңрбиелеу мен оєыту процесi; 
      13) доцент, профессор: 
      тиiстi жо¬ары оєу орны беретiн академиялыє атає; 
      жо¬ары оєу орныныҮ немесе ¬ылыми-зерттеу ҰйымыныҮ ғтiнiшi бойынша қазаєстан РеспубликасыныҮ мемлекеттiк аттестаттау органы беретiн ¬ылыми атає; 
      14) рухани (дiни) бiлiм беру Ұйымдары - дiн єызметкерлерiн даярлаудыҮ кңсiптiк бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын оєу орындары;
      14-1) бiрыҮ¬ай Ұлттыє тестiлеу - кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жо¬ары бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау емтихандарымен бiрiктiрiлген жалпы орта бiлiм беретiн оєу орындарында жо¬ары сатыда бiлiм алушыларды єорытынды мемлекеттiк аттестаттау нысандарыныҮ бiрi; <*>
      15) жеке педагогикалыє єызмет - жеке нысанда бiлiм беру єызметiн кғрсетуге ба¬ыттал¬ан єызмет; 
      16) институт - кңсiптiк жо¬ары бiлiмнiҮ бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын жңне єолданбалы сипатта¬ы ¬ылыми зерттеулердi жЇзеге асыратын жо¬ары оєу орны; 
      17) интернаттыє Ұйымдар - белгiлi бiр санатта¬ы азаматтардыҮ жатын орын берiле отырып, бiлiм алу єҰєы¬ына мемлекеттiк кепiлдiктi єамтамасыз ететiн орта бiлiм беру жЇйесiнiҮ Ұйымдары; 
      18) интернатура - медициналыє жо¬ары оєу орындарыныҮ студенттерiн наєты мамандыє бойынша бiр жылдыє даярлау нысаны; 
      19) бiлiм алушыларды єорытынды мемлекеттiк аттестаттау - олардыҮ тиiстi бiлiм деҮгейiнiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандартын меҮгеру дңрежесiн аныєтау маєсатымен жЇргiзiлетiн рңсiм;<*>
      19-1) атаулы стипендия - тиiстi бiлiм беру ба¬дарламаларын ойда¬ыдай меҮгерген, ¬ылыми-зерттеу жҰмыстарымен шҰ¬ылданатын, оєу орныныҮ єо¬амдыє, мңдени жңне спорттыє ғмiрiне белсене єатысатын не¬Ұрлым єабiлеттi бiлiм алушыларды кғтермелеу Їшiн жеке немесе заҮды тҰл¬алар та¬айындайтын стипендия; <*> 
      20) бiлiктiлiк - бiтiрушiнiҮ бiлiмi туралы єҰжатында кғрсетiлген кңсiптiк єызметтi орындау¬а немесе бiлiмiн жал¬астыру¬а деген кңсiби даярлы¬ыныҮ тЇрi мен дңрежесi; 
      20-1) єабылдау квотасы - I, II топта¬ы мЇгедектер, бала кезiнен мЇгедектер, мЇгедек балалар, ауыл (село) жастары арасынан шыєєан азаматтар мен қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтары болып табылмайтын Ұлты єазає адамдарды, сондай-ає жетiм балалар мен ата-анасыныҮ єамєорлы¬ынсыз єал¬ан балаларды кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жо¬ары бiлiм беретiн бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау Їшiн бғлiнетiн бiлiм беру гранттары мен кредиттерiнiҮ шектi саны; <*> 
      21) колледж - орта кңсiптiк бiлiмi бар мамандар даярлаудыҮ бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын оєу орны;
      21-1) кешендi тестiлеу - аєпараттыє технологияларды єолдану арєылы бiрнеше оєу пңндерi бойынша бiр мезгiлде ғткiзiлетiн емтихан нысаны; <*> 
      22) лицей - негiзгi жңне єосымша жалпы бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын, оєушыларды кңсiби ба¬дарлап оєытуды жЇзеге асыратын жалпы орта бiлiм беретiн оєу орны; <*>
      23) ша¬ын жинаєтал¬ан мектеп - сынып-жинаєтамалары аралас жңне оєу сабаєтарын ҰйымдастырудыҮ ғзiндiк нысаны бар, оєушылар саны ша¬ын жалпы бiлiм беретiн мектеп; 
      24) бiлiм туралы єҰжаттарды нострификациялау - басєа мемлекеттерде, халыєаралыє немесе қазаєстан Республикасында єҰрыл¬ан шетелдiк оєу орындарында (олардыҮ филиалдарында) бiлiм ал¬ан азаматтар¬а берiлген єҰжаттардыҮ баламалылы¬ын аныєтау маєсатымен жЇргiзiлетiн рңсiм; 
      25) бiлiм беру - єо¬ам мЇшелерiнiҮ адамгершiлiк, интеллектуалдыє, мңдени жңне дене дамуы мен кңсiби бiлiктiлiгінiҮ жо¬ары деҮгейiне єол жеткiзудi маєсат ететiн Їздiксiз тңрбиелеу мен оєыту процесi; 
      26) бiлім беру гранты - бiлiм алушылар¬а кңсiптiк бiлiмге тғлеу Їшiн тегiн берiлетiн нысаналы аєша сомасы; 
      27) бiлiм беру кредитi - бiлiм алушылар¬а кңсiптiк бiлiм алу¬а тғлеу Їшiн берiлетiн нысаналы кредит;
      27-1) бiлiм беру мониторингi - бiлiм беру процестерiн жЇзеге асырудыҮ нңтижелерi мен шарттарыныҮ, бiлiм алушылар контингентiнiҮ, бiлiм беру Ұйымдары желiсiнiҮ жай-кЇйiн жңне ғзгерiстер серпiнiн жЇйелi тЇрде байєау, талдау, ба¬алау жңне болжау; <*> 
      28) жалпы бiлiм беретiн мектеп - негiзгi жңне єосымша жалпы бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын, ңрєайсысы дербес жҰмыс iстей алатын Їш сатыдан: бастауыш, негiзгi жңне жо¬ары сатылардан тҰратын жалпы орта бiлiм беретiн оєу орны; <*>
      28-1) бiлiм алушыларды аралыє аттестаттау - бiр оєу пңнiнiҮ оны бiтiргеннен кейiнгi бiр бғлiгiнiҮ немесе бЇкiл кғлемiнiҮ мазмҰнын меҮгеру сапасын ба¬алау маєсатында жЇргiзiлетiн рңсiм;
      28-2) аралыє мемлекеттiк баєылау - бiлiм сапасын бiлiм беру Ұйымдарына тңуелсiз баєылаудыҮ бiр тЇрi; <*> 
      29) кңсiптiк мектеп - жалпы орта, кңсiптiк бастауыш бiлiмнiҮ бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын жңне еҮбек єызметiнiҮ тЇрлi ба¬ыттары бойынша бiлiктi еҮбек єызметкерлерiн даярлауды єамтамасыз ететiн орта оєу орны; 
      30) кңсiптік лицей - жалпы орта, бастауыш кңсiптiк бiлiмнiҮ бiлім беру ба¬дарламаларын iске асыратын жңне бiлiктiлiгi жо¬ары деҮгейдегi жҰмысшы кадрларын даярлауды жЇзеге асыратын орта оєу орны; 
      31) кңсiп - адамныҮ бiлiмi туралы тиiстi єҰжаттармен растал¬ан кңсiбiнiҮ, еҮбек єызметiнiҮ негiзгi тЇрi; 
      32) клиникалыє ординатура - жо¬ары оєу орнынан кейiн тереҮдетiлген медициналыє бiлiм алу нысаны; 
      33) мамандыє - бiлiмi туралы тиiстi єҰжаттармен растал¬ан белгілi бiр єызмет тЇрi Їшiн єажеттi, маєсатєа сай даярлау жңне жҰмыс тңжiрибесi арєылы алын¬ан бiлiм, шеберлiк жңне да¬дылар кешенi; 
      34) стипендия - бiлiм алушылар¬а олардыҮ тама¬ына, тҰруына жңне оєу ңдебиетiн сатып алуына жҰмсалатын шы¬ындарды iшiнара ғтеу Їшiн берiлетiн аєша сомасы; 
      35) студенттiк кредит - бiлiм алушылар¬а тама¬ына, тҰруына жңне оєу ңдебиетiн сатып алуына жҰмсалатын шы¬ындарды iшiнара ғтеуге берiлетiн нысаналы кредит; 
      36) университет - мамандыєтардыҮ кеҮ ауєымы бойынша жо¬ары кңсiптiк жңне жо¬ары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiмнiҮ бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын; жо¬ары кңсiптiк бiлiмi бар мамандарды, ¬ылыми жңне ¬ылыми-педагог єызметкерлердi єайта даярлауды жңне (немесе) олардыҮ бiлiктiлiгiн арттыруды жЇзеге асыратын; iргелi жңне єолданбалы ¬ылыми зерттеулер жЇргiзетiн; ғзiнiҮ єызмет саласында жетекшi ¬ылыми жңне ңдiстемелiк орталыє болып табылатын кғп салалы жо¬ары оєу орны; 
      37) оєу ба¬дарламасы - ңрбiр оєу пңнi бойынша меҮгерiлуге тиiстi бiлiмнiҮ, шеберлiк пен да¬дылардыҮ мазмҰны мен кғлемiн айєындайтын єҰжат; 
      38) оєу жоспары - тиiстi бiлiм беру деҮгейiндегi оєу пңндерiнiҮ тiзбесi мен кғлемiн, оларды зерделеу тңртiбi мен баєылау нысандарын регламенттейтiн негiзгi єҰжат; 
      39) бiлiм беру ҰйымыныҮ филиалы - бiлiм беру ҰйымыныҮ одан тыс жерде орналасєан жңне бiлiм беру ба¬дарламаларын осы ЗаҮда белгiленген шекте iс жЇзiне асыратын єҰрылымдыє бғлiмшесi; <*>
      39-1) штатта¬ы оєытушы - бiлiм беру ҰйымыныҮ штат кестесiнде кғзделген єызметтi атєаратын жңне жеке еҮбек шартыныҮ негiзiнде лауазымдыє мiндеттерiн орындайтын оєытушы; <*>
      40) экстернат - бiлiм алушы сабаєєа Їнемi єатыспай-ає бiлiм беру ба¬дарламасына сңйкес оєу пңндерiн ғз бетiнше оєитын оєыту нысандарыныҮ бiрi; <*>
      40-1) мектеп-гимназия (мектеп-лицей) - гимназияныҮ жалпы бiлiм беру ба¬дарламаларын - гимназия сыныптарында; лицейдiҮ жалпы бiлiм беру ба¬дарламаларын лицей сыныптарында iске асыратын жалпы бiлiм беретiн орта оєу орны;
      41) элитарлыє бiлiм - ерекше дарынды азаматтар Їшiн мамандандырыл¬ан бiлiм беру Ұйымдарында iске асырылатын білiм беру ба¬дарламалары бойынша алынатын бiлiм.
      41-1) эксперименттiк алаҮ - жаҮа педагогикалыє технологиялар мен бiлiм беру ба¬дарламаларын маєҰлдаудан ғткiзуге арнал¬ан эксперимент режимiнде бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын бiлiм беру Ұйымы. <*>
      Ескерту. 1-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен.  

 2-бап. қазаєстан РеспубликасыныҮ білiм беру
саласында¬ы заҮдары

      1. қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласында¬ы заҮдары қазаєстан РеспубликасыныҮ Конституциясына негiзделедi, осы ЗаҮнан жңне қазаєстан РеспубликасыныҮ ғзге де нормативтiк єҰєыєтыє актiлерiнен тҰрады. 
      2. Егер қазаєстан Республикасы бекiткен халыєаралыє шартта осы ЗаҮда¬ыдан ғзгеше ережелер белгiленсе, онда халыєаралыє шарттыҮ ережелерi єолданылады. <*>
      Ескерту. 2-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 3-бап. Бiлiм беру саласында¬ы мемлекеттiк саясаттыҮ
принциптерi

      1. Бiлiм беру саласында¬ы мемлекеттiк саясаттыҮ негiзгi принциптерi мыналар болып табылады: 
      1) қазаєстан РеспубликасыныҮ барлыє азаматтарыныҮ бiлiм алу єҰєыєтарыныҮ теҮдiгi; 
      2) ңрбiр азаматтыҮ интеллектуалдыє дамуы, психикалыє-физиологиялыє жңне жеке ерекшелiктерi ескерiле отырып, халыєтыҮ барлыє деҮгейдегi бiлiмге єол жеткiзуi; 
      3) бiлiм берудiҮ зайырлы сипаты; 
      4) жеке адамныҮ бiлiмдiлiгiн ынталандыру жңне дарындылы¬ын дамыту; 
      5) бiлiм беру сатыларыныҮ сабаєтасты¬ын єамтамасыз ететiн бiлiм беру процесiнiҮ Їздiксiздiгi;оєу мен тңрбиенiҮ бiрлiгi; 
      6) бiлiм беру ҰйымдарыныҮ меншiк нысандары бойынша, оєу мен тңрбиенiҮ нысандары, бiлiм беру ба¬ыттары бойынша алуан тЇрлi болуы; 
      7) бiлiм берудi басєарудыҮ демократиялыє сипаты жңне бiлiм беру ҰйымдарыныҮ академиялыє бостандыєтары мен ғкiлеттiгiн кеҮейту; 
      8) бiлiм берудiҮ iзгiлiктi жңне дамытушы сипаты; 
      9) бiлiмнiҮ, ¬ылымныҮ жңне ғндiрiстiҮ интеграциялануы; 
      10) оєушыларды кңсiптiк ба¬дарлау; 
      11) бiлiм беру жЇйесiн аєпараттандыру. 
      2. Бiлім беру Ұйымдарында саяси партиялар мен дiни ҰйымдардыҮ (бiрлестіктердiҮ) Ұйымдыє єҰрылымдарын єҰру¬а жңне олардыҮ єызметiне жол берiлмейдi. 

 ^ 4-бап. АзаматтардыҮ бiлiм беру саласында¬ы єҰєыєтарыныҮ
мемлекеттiк кепiлдiктерi

      1. АзаматтардыҮ бiлiм алу єҰєы¬ын мемлекет қазаєстан РеспубликасыныҮ Конституциясына сңйкес бiлiм беру жЇйесiн дамыту жңне бiлiм алу Їшiн тиiстi ңлеуметтiк-экономикалыє жа¬дайлар жасау арєылы єамтамасыз етедi. 
      2. Мемлекет қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтарына тегiн жалпы орта бiлiм мен кңсiптiк бастауыш бiлiм алу¬а жңне егер азамат осы деҮгейлердiҮ (олардыҮ сатыларыныҮ) ңрєайсысында бiрiншi рет бiлiм алатын болса, конкурстыє негiзде мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысына сңйкес бiлiм беру Ұйымдарында мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарттар шегiнде тегiн кңсiптiк орта бiлiм мен кңсiптiк жо¬ары жңне жо¬ары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiм алу¬а кепiлдiк бередi. Бiлiм алушылар¬а бiлiмнiҮ тегiн берiлуi мемлекеттiк бiлiм беру Ұйымдарын Ұстауды бюджеттен єаржыландыру, бiлiм беру ҰйымдарыныҮ бiлiм беру єызметiн сатып алуды бюджеттен тғлеу, не мемлекеттiк бiлiм беру гранттарын беру арєылы iске асырылады. <*>
      3. Кңсiптiк бiлiм алу Їшін конкурстыє негiзде берiлетiн мемлекеттiк бiлiм беру кредитi мен мемлекеттік студенттiк кредиттi єамтитын мемлекеттiк бiлiм беру кредитiнiҮ жЇйесi де єҰрылады. 
      Конкурс шарттары мемлекеттiк бiлiм беру гранттары мен кредиттердi тиiстi деҮгейдегi бiлiм беру ба¬дарламаларын меҮгеруге мейлiнше єабiлеттi жңне даярлы¬ы бар азаматтардыҮ алуына кепiлдiк беруге тиiс. 
      Мемлекеттiк емес бiлiм беру кредитiн дамытуды мемлекет салыє салу жғнiнен жеҮiлдiктер беру арєылы ынталандырады. 
      4. <*>
      5. Мемлекет ңлеуметтік кғмекке мҰєтаж азаматтардыҮ бiлiм алуы кезеҮiнде оларды Ұстау шы¬ындарын толыє немесе iшiнара кғтередi. 
      Ңлеуметтiк кғмек кғрсетiлетiн азаматтардыҮ санатына: 
      жетiм балалар, ата-анасыныҮ єамєорлы¬ынсыз єал¬ан балалар; 
      даму мЇмкiндiктерi шектеулi балалар, мЇгедектер жңне бала кезiнен мЇгедектер, мЇгедек балалар; <*>
      кғп балалы отбасыларыныҮ балалары; 
      азаматтардыҮ заҮмен айєындалатын ғзге де санаттары жатады. 
      Ңлеуметтiк кғмектiҮ мғлшерi мен кғздерiн қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi белгiлейдi. 
      6. Денсаулыє жа¬дайына єарай Ұзає уаєыт бойы жалпы бiлiм беретiн мектепке бара алмайтын азаматтар Їшiн Їйде немесе емдеу Ұйымдарында жеке тегiн оєыту Ұйымдастырылады. 
      7. Мемлекет даму мЇмкiндiктерi шектеулi азаматтардыҮ бiлiм алуына, дамуында¬ы ауытєуды тЇзетуiне жңне ңлеуметтiк бейiмделуiне жа¬дай жасауды єамтамасыз етедi. 
      8. Мемлекет тҰр¬ындар саны аз елдi мекендерде тҰратын балалардыҮ орта бiлiм алу єҰєы¬ын єамтамасыз ету Їшiн ша¬ын жинаєтал¬ан мектептер мен интернаттыє ҰйымдардыҮ жҰмыс iстеуiне кепiлдiк бередi. 
      9. Мемлекет ерекше дарынды азаматтардыҮ элитарлыє бiлiм, оныҮ iшiнде шетелде бiлiм алуына єажеттi жа¬дай жасайды. 
      Ескерту. 4-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен, 2004.12.20. N 13 ЗаҮымен (2005 жыл¬ы 1 єаҮтардан бастап єолданысєа енгiзiледi).  

 5-бап. Оєыту жңне тңрбиелеу тiлi

      1. Бiлiм беру Ұйымдарында¬ы тiл саясаты қазаєстан РеспубликасыныҮ Конституциясына жңне қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес жЇзеге асырылады. 
      2. Меншiк нысандарына єарамастан, барлыє оєу орындары ңрбiр бiлiм деҮгейi Їшiн мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандартєа сңйкес мемлекеттiк тiл ретiнде єазає тiлiн бiлу мен дамытуды, сондай-ає орыс тiлiн жңне бiр шетел тiлiн оєып-Їйренудi єамтамасыз етуге тиiс. 
      3. ёлттыє топтар Їшiн олардыҮ ана тілдерiн оєып-Їйренуiне жа¬дай жасалады, ал олар жинаєы тҰратын жерлерде ғз тілдерiнде оєытатын бiлiм беру Ұйымдары немесе бғлiмшелерi (сыныптар, топтар жңне басєалар) єҰрылуы мЇмкiн. 

 ^ 6-бап. Бiлiм берудiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi
стандарттары

      1. қазаєстан Республикасында ңрбiр бiлiм беру деҮгейi бойынша: 
      бiлiмнiҮ мазмҰнына; 
      оєып жңне тңрбиеленiп жатєандардыҮ оєу жЇктемесiнiҮ еҮ кғп кғлемiне; 
      бiлiм алушылардыҮ даярлыє єойылатын жалпы талаптардыҮ жиынты¬ын айєындайтын бiлiм берудiҮ мемлекеттiк жалпы¬а бiрдей стандарттары белгiленедi. <*>
      2. Тиiстi бiлiм беру деҮгейлерiнiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарттары меншiк нысандарына, Їлгiлерi мен тЇрлерiне єарамастан барлыє бiлiм беру Ұйымдары Їшiн мiндетті.
      3. <*>
      Ескерту. 6-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен, 2004.12.20. N 13 ЗаҮымен (2005 жыл¬ы 1 єаҮтардан бастап єолданысєа енгiзiледi).  

 7-бап. Бiлiм беру жЇйесi

      қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру жЇйесi ғзара iс-єимыл жасайтын:
      1) меншiк нысандарына, Їлгiлерi мен тЇрлерiне єарамастан бiлiм беру ҰйымдарыныҮ;
      2) бiлiм берудiҮ тЇрлi деҮгейлерiне арнал¬ан сабаєтас бiлiм беру ба¬дарламалары мен бiлiм берудiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарттарыныҮ; 
      3) бiлiм беру ба¬дарламаларыныҮ iске асырылуы мен бiлiм беру жЇйесiнiҮ дамытылуын єамтамасыз ететiн бiлiм берудi басєару органдары мен олар¬а єарасты ҰйымдардыҮ жиынты¬ы болып табылады. 

 ^ 8-бап. Бiлiм беру жЇйесiнiҮ мiндеттерi

      1. Бiлiм беру жЇйесiнiҮ басты мiндетi - Ұлттыє жңне жалпы адамзаттыє єҰндылыєтар, ¬ылым мен практика жетiстiктерi негiзiнде жеке адамды єалыптастыру¬а, дамыту¬а жңне кңсiби шыҮдау¬а ба¬ыттал¬ан бiлiм алу Їшiн єажеттi жа¬дайлар жасау. 
      2. Бiлiм беру жЇйесiнiҮ басым мiндеттерi мыналар болып табылады: 
      1) бiлiм беру ба¬дарламаларын меҮгеру Їшiн жа¬дайлар жасау; 
      2) жеке адамныҮ шы¬армашылыє, рухани жңне дене мЇмкiндiктерiн дамыту, адамгершiлiк пен салауатты ғмiр салтыныҮ берiк негiздерiн єалыптастыру, жеке басыныҮ дамуы Їшiн жа¬дай жасау арєылы интеллектiн байыту; 
      3) азаматтыє пен елжандылыєєа, ғз Отаны - қазаєстан Республикасына сЇйiспеншiлiкке, мемлекеттiк рңмiздердi єҰрметтеуге, халыє дңстЇрлерiн єастерлеуге, Конституция¬а єайшы жңне єо¬ам¬а єарсы кез келген кғрiнiстерге тғзбеуге тңрбиелеу; 
      4) республиканыҮ єо¬амдыє-саяси, экономикалыє жңне мңдени ғмiрiне єатысу єажеттiгiн, жеке адамныҮ ғз єҰєыєтары мен мiндеттерiне саналы кғзєарасын єалыптастыру; 
      5) ңлемдiк жңне отандыє мңдениеттiҮ жетiстiктерiне баурау, єазає халєы мен республиканыҮ басєа да халыєтарыныҮ тарихын, ңдет-¬Ұрпы мен дңстЇрлерiн зерделеу, мемлекеттiк тiлдi, орыс, шетел тiлдерiн меҮгеру; 
      6) бiлiм беру ҰйымдарыныҮ еркiндiгiн, дербестiгiн кеҮейту, бiлiм беру iсiн басєаруды демократияландыру жңне орталыєсыздандыру;
      7) оєытудыҮ жаҮа технологияларын енгiзу, бiлiм берудi аєпараттандыру, халыєаралыє ¬аламдыє коммуникациялыє желiлерге шы¬у;
      8) еҮбек рыногында бңсекелесуге єабiлеттi бiлiктi жҰмысшылар мен мамандар даярлау, оларды єайта даярлау жңне бiлiктiлiгiн арттыру;
      9) жҰмыстан босатыл¬ан єызметкерлердi жңне жҰмыспен єамтылма¬ан халыєты єайта оєыту жңне єайта даярлау;
      10) алуан тЇрлi жңне кғп єызметтi бiлiм беру ҰйымдарыныҮ тиiмдi дамуына жңрдемдесу.

 ^ 2-тарау. Білім беру Ұйымдары

 9-бап. Бiлiм беру Ұйымдары

      1. Бiр немесе бiрнеше бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын жңне (немесе) бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ кЇтiмi мен тңрбие алуын єамтамасыз ететiн заҮды тҰл¬алар бiлiм беру Ұйымдары болып табылады.
      Бiлiм беру Ұйымдарын қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес жеке жңне заҮды тҰл¬алар (єҰрылтайшылар) єҰрады.
      Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ єызметi қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi бекiтетiн тиiстi Їлгiдегi Бiлiм беру Ұйымдары єызметiнiҮ Їлгiлiк ережелерiмен жңне солардыҮ негiзiнде ңзiрленген жар¬ылармен реттеледi.
      2. Бiлiм беру ҰйымыныҮ бiлiм беру єызметiн жЇргiзу єҰєы¬ы лицензия ал¬ан кезден бастап туындайды жңне қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарында белгiленген тңртiппен ол єайтарып алын¬ан немесе жарамсыз деп таныл¬ан сңттен бастап тоєтатылады.
      3. Бiлiм беру ҰйымыныҮ мңртебесiн (Їлгiсiн, тЇрiн) оныҮ єҰрылтайшылары айєындайды жңне осы ЗаҮныҮ талаптары, бiлiм беру єызметiн лицензиялау кезiндегi бiлiктiлiк талаптары, тиiстi Їлгiдегi Бiлiм беру Ұйымдары єызметiнiҮ Їлгi ережелерi ескерiле отырып, оныҮ жар¬ыларында кғрсетiледi.
      Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ мңртебесiн растау немесе ғзгерту мемлекеттiк аттестаттау єорытындылары бойынша жЇзеге асырылады.
      4. Бiлiм беру Ұйымдары:
      1) мемлекеттiк (бiлiм беру мекемелерi жңне бiлiм беру кңсiпорындары);
      2) жеке меншiк болуы мЇмкiн.
      5. Бiлiм беру Ұйымдары:
      1) мектепке дейiнгi, мектептен тыс, арнаулы жңне жетiм балалар мен ата-анасыныҮ єамєорлы¬ынсыз єал¬ан балалар¬а арнал¬ан Ұйымдар;
      2) жалпы орта, кңсiптiк бастауыш, кңсiптiк орта, жо¬ары кңсiптiк, жо¬ары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк жңне єосымша кңсiптiк бiлiмнiҮ бiлiм беру ба¬дарламаларын iске асыратын оєу орындары болып бғлiнедi.
      Бiлiм беру Ұйымдары тЇрлерiнiҮ номенклатурасын қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласында¬ы орталыє атєарушы органы бекiтедi.
      6. <*>
      Ескерту. 9-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен, 2004.12.20. N 13 ЗаҮымен (2005 жыл¬ы 1 єаҮтардан бастап єолданысєа енгiзiледi). 

 10-бап. Бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысы

      1. Бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысында мыналар белгіленуге тиiс:
      1) атауы, орналасєан жерi (заҮды мекен-жайы);
      2) єҰрылтайшылары;
      3) бiлiм беру ҰйымыныҮ Ұйымдыє-єҰєыєтыє нысаны, Їлгiсi мен тЇрi;
      4) бiлiм беру ҰйымыныҮ мiндетi мен єызметi;
      5) бiлiм беру процесiнiҮ маєсаты, iске асырылатын бiлiм беру ба¬дарламаларыныҮ тiзбесi;
      6) бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау тңртiбi;
      7) бiлiм беру процесiн Ұйымдастыру (оныҮ iшiнде оєыту жңне тңрбиелеу тiлi (тiлдерi), бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ сабає режимi);
      8) бiлiмдi а¬ымда¬ы баєылау, бiлiм алушыларды аралыє аттестаттау жЇйесi, оларды ғткiзудiҮ нысандары мен тңртiбi;
      9) аєылы бiлiм беру єызметiн кғрсетудiҮ тiзбесi мен тңртiбi;
      10) бiлiм беру Ұйымдары мен бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ жңне (немесе) олардыҮ ата-аналарыныҮ жңне ғзге де заҮды ғкiлдерiнiҮ єатынастарын регламенттеу мен ресiмдеу;
      11) бiлiм беру Ұйымдарына єҰрылтайшы бекiтiп берген меншiк объектiлерiнiҮ пайдаланылу тңртiбi;
      12) бiлiм беру ҰйымыныҮ ғз єызмет процесiнде сатып ал¬ан меншiгiн єалыптастыру тңртiбi;
      13) бiлiм беру Ұйымын єаржыландыру кғздерi, олардыҮ єызметiн материалдыє-техникалыє жа¬ынан єамтамасыз ету;
      14) кңсiпкерлiк єызметiнiҮ болуы жңне тЇрлерi;
      15) єҰрылтайшыныҮ єҰзыретi;
      16) бiлiм беру ҰйымыныҮ єҰрылымы, басєару органдарын єҰру тңртiбi, олардыҮ єҰзыретi жңне єызметiн Ұйымдастыру тңртiбi;
      17) бiлім беру Ұйымдары єызметкерлерiнiҮ штатын толыєтыру тңртiбi, еҮбекке аєы тғлеу шарттары, олардыҮ єҰєыєтары мен мiндеттерi;
      18) бiлім беру ҰйымыныҮ єайта Ұйымдастырылу жңне таратылу тңртiбi;
      19) бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысын ғзгерту тңртiбi.
      2. Мемлекеттiк бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысында алєалы басєару органдары, олардыҮ єҰрылу тңртiбi мен єҰзыретi кғзделуге тиiс.
      3. Бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысында оныҮ єызметiне єатысты жңне қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына єайшы келмейтiн ғзге де ережелер болуы мЇмкiн.
      4. Бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысын оныҮ єҰрылтайшылары бекітедi.

 11-бап. Бiлiм беру Ұйымдарын єҰру, єайта Ұйымдастыру
жңне тарату

      1. Бiлiм беру Ұйымдарын єҰру, єайта Ұйымдастыру жңне тарату қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес жЇзеге асырылады. 
      2. Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ филиалдары бiлiм беру Ұйымдары єҰрылтайшыларыныҮ келiсiмiмен єҰрылады. 
      3. қҰрылтайшылар таратылатын бiлiм беру ҰйымдарыныҮ бiлiм алушыларына басєа бiлiм беру Ұйымдарында оєу жылын аяєтап шы¬у Їшiн шаралар єолдану¬а мiндеттi. 

 ^ 12-бап. Бiлiм беру єызметiн лицензиялау

      1. Ведомстволыє ба¬ыныстылы¬ына жңне меншiк нысанына єарамастан, заҮды тҰл¬алардыҮ (бҰдан ңрi - лицензиат) бiлiм беру єызметi қазаєстан РеспубликасыныҮ лицензиялау туралы заҮдарына сңйкес лицензиялану¬а тиiс. <*> 
      2. Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ филиалдары олар Їшiн лицензия¬а жеке єосымшалар берiле отырып, бiлiм беру ҰйымдарыныҮ єҰрамында лицензияланады. Филиал туралы Ереже мен тiркеу єҰжаттары лицензиар¬а табыс етiлуге тиiс. <*>
      3. <*>
      4. Халыєаралыє жңне шетелдiк оєу орындары немесе олардыҮ қазаєстан РеспубликасыныҮ аума¬ында єҰрыл¬ан филиалдары қазаєстан РеспубликасыныҮ оєу орындары сияєты шартпен жңне сондай тңртiппен лицензиялану¬а тиiс.
      5. Лицензия алу Їшiн мынадай єҰжаттар єажет:
      1) нысанын қазаєстан РеспубликасыныҮ Yкiметi бекiтетiн белгіленген Їлгiдегi арыз;
      2) лицензиаттыҮ бiлiктiлiк талаптарына сңйкестiгiн растайтын єҰжаттар;
      3) єызметтiҮ жекелеген тЇрлерiмен шҰ¬ылдану єҰєы¬ы Їшiн лицензиялыє алым тғлегенiн растайтын єҰжат;
      4) мемлекеттiк тiркеу туралы куңлiктiҮ кғшiрмесi;
      5) жҰмыс бабында¬ы оєу жоспарлары;
      6) штатта¬ы оєытушылардыҮ бар екенiн растайтын єҰжат; <*>
      7) дербес оєу-материалдыє базасыныҮ бар екендiгiн растайтын єҰжаттар. <*>
      Лицензиялар єҰжаттар тапсырыл¬ан кЇннен бастап екi ай мерзiмнен кешiктiрiлмей берiледi.
      Лицензия беруден бас тартыл¬ан жа¬дайда лицензия беру Їшiн белгiленген мерзiм iшiнде ғтiнiш берушiге жазбаша тЇрде дңлелденген жауап єайтарылады. 
      6. Кңсiптiк мектептердiҮ, кңсiптiк лицейлердiҮ, колледждер мен жо¬ары оєу орындарыныҮ бiлiм беру єызметiн олар Їшiн жаҮа кңсiптер мен мамандыєтар бойынша лицензиялау, оларда лицензиялардыҮ болуына єарамастан, жалпы негiздерде жЇргiзiледi. 
      7. ЛицензиардыҮ єажет бол¬ан жа¬дайда лицензияны беру, керi єайтарып алу немесе оныҮ єолданылуын тоєтата тЇру мңселелерiн алєалы тЇрде жңне жария єарау Їшiн консультациялыє-кеҮесшi орган єҰру¬а єҰєы¬ы бар.
      8. ЛицензиардыҮ білім беру єызметін жЇргізу єҰєы¬ына берiлген лицензияны кері єайтарып алу¬а немесе оныҮ єолданылуын тоєтата тҰру¬а єҰєы¬ы бар.
      ЛицензияныҮ єолданылуын алты ай мерзiмге дейiн тоєтата тҰру¬а:
      кғрсеткiштердiҮ бiлiм беру єызметiн лицензиялау кезiнде єойылатын бiлiктiлiк талаптарымен белгiленгеннен тғмендеп кетуi;<*>
      бiлiм беру сапасыныҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi бiлiм беру стандарттарына сңйкес келмеуi негiз болады.
      Лицензияны керi єайтарып алу¬а:
      лицензиаттыҮ лицензияда¬ы талаптарды орындамауы;
      лицензиатєа ғзiнiҮ жЇзеге асыруына лицензиясы бар єызмет тЇрiмен айналысуына соттыҮ тыйым салуы;
      лицензияныҮ єолданылуын лицензиар тоєтатєан себептердiҮ жойылмауы;
      лицензиаттыҮ лицензия алу кезiнде кғрiнеу дңйексiз аєпарат беруi негiз болып табылады. <*>
      9. <*>
      Ескерту. 12-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2001.12.24. N 276 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен, 2004.12.20. N 13 ЗаҮымен (2005 жыл¬ы 1 єаҮтардан бастап єолданысєа енгiзiледi).

 13-бап. Бiлiм беру Ұйымдарына бiлiм алушылар мен
                тңрбиеленушiлердi єабылдау¬а єойылатын
                жалпы талаптар

      1. Азаматты бiлiм беру Ұйымына єабылдау кезiнде сол Ұйым оны жңне (немесе) оныҮ ата-анасын немесе ғзге де заҮды ғкiлдерiн бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысымен, бiлiм беру єызметiн жЇргiзу єҰєы¬ына берiлген лицензиямен, єабылдау тңртiбiн жңне оєу-тңрбие процесiн Ұйымдастыруды регламенттейтiн басєа да єҰжаттармен таныстыру¬а мiндеттi.
      қабылдау тңртiбi тиiстi Їлгiдегi оєу орындарына єабылдау ережелерiне сңйкес белгiленедi.
      2. Осы аумаєта тҰратын жңне тиiстi сатыда бiлiм алу¬а єҰєы¬ы бар барлыє азаматтардыҮ єабылдануын єамтамасыз ететiн бастауыш жалпы, негiзгi жалпы жңне орта жалпы бiлiм беру сатыларында¬ы бiлiм беру Ұйымдарына, сондай-ає кңсiптiк бастауыш бiлiм беретiн бiлiм беру Ұйымдарына єабылдаудыҮ тңртiбiн єҰрылтайшы белгiлейдi.
      3. Азаматтарды кңсiптiк орта, кңсiптiк жо¬ары бiлiм алу Їшiн бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау азаматтардыҮ ғтiнiшi бойынша конкурстыє негiзде жЇзеге асырылады. КонкурстыҮ шарттары азаматтардыҮ бiлiм алу єҰєыєтарын саєтау¬а кепiлдiк берiп, не¬Ұрлым єабiлеттi жңне тиiстi деҮгейдегi бiлiм беру ба¬дарламаларын меҮгеруге дайынды¬ы бар азаматтарды єабылдауды єамтамасыз етуге тиiс.
      Конкурс:
      1) а¬ымда¬ы жыл¬ы бiрыҮ¬ай Ұлттыє тестiлеудiҮ нңтижелерi бойынша берiлген сертификаттар баллдарыныҮ негiзiнде;
      2) осы ЗаҮныҮ 35-бабыныҮ 6-тарма¬ында атал¬андар¬а жатпайтын адамдар Їшiн кешендi тестiлеу нысанында ғткiзiлген тЇсу емтихандарыныҮ нңтижелерi бойынша берiлген сертификаттар баллдарыныҮ негiзiнде ғткiзiледi.
      Бiлiм беру гранттарын (гранттар болма¬ан жа¬дайда - кредиттердi) алу¬а конкурс ғткiзiлген кезде:
      1) "Алтын белгi" белгiсiмен марапаттал¬ан оєушылардыҮ;
      2) тiзбесiн қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласында¬ы орталыє атєарушы органы айєындайтын жалпы бiлiм беретiн пңндер бойынша халыєаралыє олимпиадалар мен ¬ылыми жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдармен марапаттал¬ан) республикалыє жңне халыєаралыє орындаушылар конкурстары мен спорттыє жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдарымен марапаттал¬ан) соҮ¬ы Їш жылда¬ы жеҮiмпаздарыныҮ, сондай-ає ғздерi таҮда¬ан маманды¬ыныҮ олар жеҮiмпазы болып табылатын олимпиаданыҮ, конкурстыҮ немесе спорттыє жарыстыҮ пңнiне сңйкес келген жа¬дайда, жалпы бiлiм беретiн пңндер бойынша республикалыє олимпиадалар мен ¬ылыми жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдармен марапаттал¬ан) а¬ымда¬ы жыл¬ы жеҮiмпаздарыныҮ басым єҰєы¬ы болады.
      Бiлiм беру гранттары мен кредиттерiн алу¬а арнал¬ан конкурсты ғткiзу кезiнде кғрсеткiштер бiрдей бол¬ан жа¬дайда медициналыє-ңлеуметтiк сараптаманыҮ єорытындысына сңйкес тиiстi бiлiм беру Ұйымдарында оєу¬а болатын жа¬дайда I жңне II топта¬ы мЇгедектердiҮ, бала кезiнен мЇгедектердiҮ, мЇгедек-балалардыҮ жңне Їздiк бiлiмi туралы єҰжаттары (куңлiктерi, аттестаттары, дипломдары) бар азаматтардыҮ басым єҰєы¬ы болады.
      4. Азаматтарды жо¬ары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiм алу Їшiн жо¬ары оєу орындарына жңне ¬ылыми-зерттеу Ұйымдарына єабылдау қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласында¬ы орталыє атєарушы органы белгiлеген тңртiппен конкурстыє негiзде азаматтардыҮ ғтiнiштерi бойынша жЇзеге асырылады.
      5. Кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жо¬ары бiлiм беретiн бiлiм беру Ұйымдарына оєу¬а тЇсу кезiнде қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi белгiлейтiн мғлшерде:
      1) I, II топта¬ы мЇгедектер, бала кезiнен мЇгедектер, мЇгедек балалар арасынан шыєєан азаматтар Їшiн;
      2) ауылдыҮ (селоныҮ) ңлеуметтiк-экономикалыє дамуын айєындайтын мамандыєтар бойынша ауыл (село) жастары арасынан шыєєан азаматтар Їшiн;
      3) қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтары болып табылмайтын Ұлты єазає адамдар Їшiн;
      4) жетiм балалар жңне ата-аналарыныҮ єамєорлы¬ынсыз єал¬ан балалар Їшiн єабылдау квотасы кғзделедi.
      6. Азаматтарды арнаулы немесе шы¬армашылыє дайындыєты єажет ететiн мамандыєтар¬а єабылдау арнаулы немесе шы¬армашылыє емтихандар нңтижелерiн ескере отырып жЇзеге асырылады.
      МамандыєтардыҮ жңне арнаулы немесе шы¬армашылыє емтихандар еткiзу тңртiбiнiҮ тiзбесi Yлгiлiк єабылдау ережелерiмен белгiленедi. (РқАО-ныҮ ескертуі: V001118 ; V001245 ; V022136 єараҮыз)
      7. Рухани (дiни) бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау орта бiлiмi бар азаматтар арасынан жЇзеге асырылады.
      8. Кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жо¬ары бiлiм берудiҮ мемлекеттiк єҰпиялармен жҰмыс iстеудi талап ететiн жекелеген мамандыєтары бойынша қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтарын єабылдау мамандандырыл¬ан мемлекеттiк оєу орындарында жңне басєа да мемлекеттiк оєу орындарыныҮ факультеттерiнде (бғлiмдерiнде) мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысы бойынша ¬ана жЇзеге асырылады.
      МамандыєтардыҮ тiзбесiн қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi айєындайды.
      9. Бiлiм беру Ұйымдарына азаматтарды єабылдау тңртiбiн осы ЗаҮмен реттелмеген бғлiгiнде єҰрылтайшы белгiлейдi жңне ол бiлiм беру ҰйымыныҮ жар¬ысында бекiтiледi.
      Ескерту. 13-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, бап жаҮа редакцияда - 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен.  

 14-бап. Оєу-тңрбие процесiн Ұйымдастыру

      1. Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ оєу-тңрбие єызметi мемлекеттiк жалпы¬а мiндеттi бiлiм беру стандарттары негiзiнде ңзiрленген оєу жоспарлары мен ба¬дарламаларына сңйкес жЇзеге асырылады. <*>
      2. Жалпы негiзгi, жалпы орта, кңсiптiк бастауыш, кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жо¬ары бiлiм беретiн бiлiм беру ба¬дарламаларын меҮгеру бiлiм алушыларды мiндеттi мемлекеттiк єорытынды аттестаттаумен аяєталады. <*>
      3. Бiлiм беру Ұйымдары бiлiм алушыларды аралыє аттестаттаудыҮ нысандарын, тңртiбiн жңне мерзiмдiлiгін таҮдауда дербес болады. 
      4. Бiлiм беру Ұйымдарында тңртiп бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ, педагогтардыҮ адамдыє єадiр-єасиетін ғзара єҰрметтеу негiзiнде саєталады. Бiлiм алушылар мен тңрбиеленушiлерге єатысты кЇш кғрсету, моральдыє жңне психикалыє єысым жасау ңдiстерiн єолдану¬а жол берiлмейдi. 
      5. Кңмелетке толма¬ан бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ ата-аналарына жңне ғзге де заҮды ғкiлдерiне бiлiм беру процесiнiҮ барысымен жңне мазмҰнымен, сондай-ає бiлiм алушылардыҮ Їлгерiм ба¬аларымен танысу мЇмкiндiгi єамтамасыз етiлуге тиiс. 
      6. Оєу орындарында оєыту тғмендегiдей нысандарда: кЇндiзгi, сырттай, кешкi оєу, дистанциялыє оєыту жңне экстернат нысандарында жЇзеге асырылуы мЇмкiн. 
      Бiлiм алудыҮ ңртЇрлi нысандарын Ұштастыру¬а жол берiледi. 
      7. Бiлiм беру Ұйымдарында¬ы тңрбие ба¬дарламалары бiлiм беру ба¬дарламаларыныҮ єҰрамдас бғлiгi болып табылады жңне бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ елжандылыє, азаматтыє, интернационалдыє, жо¬ары моральдыє жңне адамгершiлiк сезiмiн єалыптастыру¬а, сондай-ає жан-жаєты ынта-ыєыласы мен єабiлеттерiн дамыту¬а ба¬ытталу¬а тиiс. 
      8. Бiлiм беру Ұйымдарында нңсiлдiк, Ұлттыє, дiни, ңлеуметтік ымырасыздыє пен айырыєшылыєты насихаттау¬а, милитаристiк жңне де халыєаралыє єҰєыє пен iзгiлiктiҮ жалпы таныл¬ан принциптерiне єайшы келетiн ғзге идеяларды тарату¬а тыйым салынады. 
      9. Ңскерге шаєырылу¬а дейiнгi жңне шаєырылу жасында¬ы оєушы жастардыҮ негiзгi жалпы бiлiм беру базасында¬ы бастапєы ңскери даярлы¬ы - жалпы бiлiм беретiн оєу орындарында (арнаулы оєу орындарын єоспа¬анда), кңсiптiк бастауыш жңне кңсi