Лекция: Бор қышқылы
Лекцияның мақсаты:Халықаралық экономикалық қатынастардың формаларын және сыртқы сауданың формаларын ашып қарастыру..
1. Әлемдік экономика немесе дүниежүзілік шаруашылық
2. ХЭҚ-тың негізгі формалары.
3. Сыртқы сауда және формалары.
4. Сыртқы экономикалық қызметті реттеудің мақсаттары мен құралдары.
1.Әлемдік экономика немесе дүниежүзілік шаруашылық дегеніміз- ұлттық шаруашылықтардың жиынтығы. Ол үздіксіз қозғалыста және өсу үстінде болады.
Дүниежүзілік шаруашылық өзара байланысты 2 жүйеден- ұлттық шаруашылықтардың жиынтығы мен халықаралық экономикалық байланыстардан тұрады. Оның дүниежүзілік шаруашылықты байланыстыратын бірнеше элементтері бар. Мысалы, егер бұл категорияғатехникалық-экономикалық тұрғыдан қарайтын болсақ, дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы жалпы бір заңдылыққа бағынады. Сондай-ақ, қоғамдық құрылымның сипаты мен жекелеген елдердің ұлттық шаруашылығы, әр мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты- оның басқа елдермен экономикалық байланыстарының бағытын, дүниежүзілік шаруашылықтың әлеуметтік-экономикалық сипатын көрсетеді.
Әлемдік экономика- экономикадағы жалпы заңдылықтармен бірге, нақтылы болып жатқан құбылыстарды да зерттейді.
Ұлттық экономиканың дүниежүзілік шаруашылықпен қосылуының өзіндік ерекшеліктері бар. Кез келген мемлекеттің сыртқы экономикалық байланыс жүйесіндегі ең сезімтал тұсы- оның экономикалық саясаттағы, яғни халықаралық байланыстар жүйесінде атқарып отырған қызметінде.
Қазіргі кезде кез келген мемлекеттің сыртқы экономикалық байланысы, оның көлемі, құрылымы, ол байланыстардың бейнесі барлығы- ұлттық шаруашылықтың дүниежүзілік байланыстағы деңгейін көрсетеді.
Әлемдік шаруашылық және оның бір бөлігі болып халықаралық экономикалық қатынастар саналады.
2.ХЭҚ-тың негізгі формаларына жататындар:
— халықаралық сауда;
— капитал қозғалысы;
— жұмысшы күші миграциясы;
— халықаралық жұмысшы күші миграциясы;
— халықаралық өндірісті кооперациялау;
— ғылыми-техникалық айырбас;
— валюта-несие айырбасы.
Дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымы және әлемдік экономикалық қатынастар – елдер арасындағы өндірістік күш пен өндірістік қатынастардың деңгейімен анықталады. Әлем әртүрлі әлеуметтік-экономикалық жүйеге бөлінген. Олар халықаралық топтарға бірігеді.
Халықаралық тәжірибеде елдерді топтастырғанда негізгі үш топқа бөлеміз:
1. нарық экономикасы дамыған елдер;
2. экономикасы-нарық жүйесіне өту барысындағы елдер;
3. дамушы елдер.
І топқа нарық экономикасы дамыған 24 мемлекет кіреді.
а) “Үлкен жетілік”;
ә) Еуропалық одаққа кіретін елдер;
б) Еуропалық еркін сауда ассоциациясына кіретін елдер.
ІІ топқа шығыс Еуропаның бұрыңғы социалистік жүйедегі елдері, бұрыңғы ССРО елдері жатады.
ІІІ топқа Азия, Латын Америкасы, Африка елдерінің 141 елі кіреді.
Халықаралық еңбек бөлінісі — мемлекет ішінде және мемлекетаралық еңбектің даму қортындысы болып табылады. Еңбек бөлінісі- ол нақты еңбектің бөлінуі. Еңбекті бөлудің түпкі мақсаты- өнім шығарудың әдісі, яғни халықаралық еңбек өнімін өсіруге саяды.
Қоғамдық еңбек бөлінісі өзінің кәсіптік қызметіне байланысты мынадай формаларға бөлінеді:
а) жалпы,
ә) меншіктік;
б) бірыңғай кәсіпорындар.
Халықаралық еңбек бөлінісін дамытуға ықпал ететін бірнеше факторлар бар:
1.Елдердің табиғи-географиялық орны;
2. Ғылыми-техникалық прогресс;
3. Әлеуметтік-экономикалық жағдайлар.
Халықаралық еңбек бөлінісі қоғамдық еңбек бөлінісінің ең жоғарғы көрінісі, мемлекетаралық экономикалық байланыстардың негізі және жалпы экономикалық өзара тәуелділіктің объективтік бастамасы.
Еңбек бөлінісінің 4 формасы бар:
1. адамдардың жасы мен жынысы арасындағы еңбек бөлінісі;
2. қоғам ішіндегі;
3. территориялық еңбек бөлінісі;
4. халықаралық еңбек бөлінісі.
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстардың күрделі жүйесінде халықаралық сауда ерекше орын алады.
Халықаралық сауда - әртүрлі елдердегі тауар өндірушілер арасындағы байланыс формасы болып табылады, яғни ол халықаралық еңбек бөлінісі негізінде қалыптасады және елдердің өзара тәуелділігін көрсетеді.
Ұлттық экономикадағы ұлттық нарықтардың жиынтығы — дүниежүзілік нарықты көрсетеді.
Ұлттық нарық – бұл халықаралық еңбек бөлінісі негізінде елдің ішкі және сыртқы сауда операцияларын жүзеге асыратын сфера.
Сыртқы сауда дегеніміз — белгілі бір елдің басқа елдермен сауда жасауы.
Сонда барлық елдердің сыртқы сауда операциясын жүзеге асыратын сфера- халықаралық нарық деп аталады.
Сыртқы сауда операцияларының төрт түрі бар:
— экспорттық;
— импорттық;
— реэкспорттық;
— реимпорттық.
Халықаралық сауда- бұл халықаралық тауар-ақша қатынастарының сферасы, дүние жүзіндегі барлық елдердің сыртқы саудасының жиынтығы.
Халықаралық сауданың формалары төмендегідей жіктеледі:
аукциондар мен аукциондық сауда;
биржалық сауда;
халықаралық көрмелер мен жәрмеңкелер;
лизингтік қатынастар;
қарама-қарсы сауда;
шекаралық сауда.
Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар:
1.Әлемдік экономика немесе дүниежүзілік шаруашылық.
2.ХЭҚ және оның түрлері
3.Нарық экономикасы дамыған елдер;
4.Экономикасы-нарық жүйесіне өту барысындағы елдер;
5.Дамушы елдер.
6.Халықаралық еңбек бөлінісі және формалары.
7.Сыртқы сауда.
Бор қышқылы
* Спирт
2.Қай антисептик ауыр металдардың тұздарынажатады:
* Брилиант жасылы.
* Диоксидин
* Фурацилин
* Лизол
Сулема
3.С4 ерітіндінің басқа атауы.
* Хлорамин
*+Первомур
* Лизол
* Сулема
* Диоксидин
4.Ағылшын хирургі Листер операция бөлмесіндегі ауаны залалсыздандыруда қолданған.
* Сулема
*+Карбол қышқылы
* Хлорамин
* Бор қышқылы
* Хлорофил
5.Биологиялық антисептикке жататын ерітінділер.
* Сульфаниламидтер
* Нитрофурандар
*+Вакциндер
* Ауыр метал тұздары.
* Тотықтырғыштар
2. Төменде келтірілгендердің қайсысы аралас антисептикаға жатады:
* Жараны антибиотиктермен және ферменттермен емдеу
* Науқасты пенциллинмен және сарысумен емдеу
*+Некрэктомия және жараны стерильді ауамен кептіру
* Лазерлі сәулелендіру және өліеттенген тіндерді электрокоагуляциялау
* УЖЖ терапия және жараны дренаждау
3. Антибиотиктерді ұзақ қолдану кезіндегі болатын асқыну
*+Дисбактериоз
* Артериялық қысымының көтерілуі
* Тахикардия
* Қанның ұйығыштығының жоғарылауы
* Тромбоэмболия
4. Белсенді иммунизация жүргізу кезінде қолданылатын препарат:
*+Стафилококкты анатоксин
* Антистафилококкты гамма-глобулин
* Бактериофаг
* Сіреспеге қарсы сарысу
* Гангренаға қарсы сарысу
5. Арнайыбелсенді иммундылықты көтеруге қолданады:
*+Стафилококкты анатоксин
* Продигиозан
* Бактериофаг
* Левамизол
* Дегмин
6. Тотықтырғыштар тобына жататын:
* Фурацилин
* Хлоргексидин
*+Сутегінің асқын тотығы
* Сулема
* Күміс нитраты
7. Нитрофуран туындыларына жатады:
* Хлоргексидин
*+Фурацилин
* Сулема
* Сутегінің асқын тотығы
* Этазол
8. Механикалық антисептикаға жататыны:
* Жараны дренаждау
* Жараны кептіру
* +Некрэктомия
* Ультракүлгін сәулелендіру
* Жараның электрокоагуляциясы
7. Төменде келтірілген емдік шараларының қайсысы антисептиканың биологиялық әдісіне жатады:
* Жараны біріншілік хирургиялық өңдеу
* Жараны сутегінің асқын тотығымен шаю
* Сульфаниламидтерді тағайындау
*+Протеолитикалық ферменттерді қолдану
* Некрэктомия
8. Төменде келтірілген емдік шаралардың қайсысы антисептиканың физикалық әдісіне жатады:
* Жараны біріншілік хирургиялық өңдеу
* Жараны сутегінің асқыну тотығымен шаю
* Сульфаниламидтерді тағайындау
* Некрэктомия
*+Жараны дренаждау
9. Төменде келтірілген емдік шаралардың қайсысы антисептиканың химиялық әдісіне жатады:
* Жараның біріншілік хирургиялық өңдеу
*+Жараны сутегінің асқын тотығымен өндеу
* Некрэктомия
* Жараны дренаждау
* Ферменттерді қолдану
10. 26 жастағы науқас С. сол жақ тізесінің газды гангренасымен қабылдау бөліміне түсті. Хирург сол жақ аяғына лампастық тілік жасады. Ол жараны мүмкіндігінше қандай антисептикалық ерітіндімен өңдеуі тиіс.
*+Сутегінің асқын тотығы
* Хлоргексидин
* Фурацилин
* Сулема
* Диоксидин
11. 20 жастағы науқас оң жақ сан аймағына пышақтық жарақат алғаннан кейін 6 сағаттан соң қабылдау бөліміне түседі. Хирург қандай механикалық антисептика жүргізуі керек?
*+Біріншілік ерте хирургиялық өңдеу
* Біріншілік кеш қалдырылған хирургиялық өңдеу
* Некрэктомия
* Екіншілік хирургиялық өңдеу
* Жараны дренаждау
12. 36 жастағы науқас Д. құрсақ арты кеңістігінің флегмонасына жасалған операциясынан кейін 10 тәулік бойы массивті антибактериальді ем қабылдаған. Емдеу курсынан кейін науқасты диспепсиялық құбылыстар мазалады. Науқаста қандай асқыну.
* Аллергиялық реакциялар
* Артериялық қысымының жоғарылауы
* Естудің төмендеуі
*+Дисбактериоз
* Тахикардия
13. 23 жастағы науқас Ю-да, аппендэктомия операциясынан кейін жарасы іріңдеді, сонымен қатар іріңді бөлініс жасыл түсті, тәтті иісті. Жараны өңдеу үшін қандай тиімді антисептикті қолданған жөн.
* Хлорамин
* +Бор қышқылы
* Сынап дихлориді
* Фурацилин
* Диоксидин
14. 40 жастағы науқас З., оң жақ білегіндегі жайылған іріңді-некрозды жарасымен қабылдау бөліміне түсті. Қабылдаған хирург механикалық антисептика мақсатында жүргізу керек.
* Біріншілік ерте хирургиялық өңдеу
*+Некрэктомия
* Біріншілік тігіс салу
* Екіншілік тігіс салу
* Біріншілік кеш қалдырылған хирургиялық өңдеу
15. 23 жастағы науқас К., ауру басталғаннан кейін 4 тәуліктен соң жедел гангренозды-перфоративті аппендицит, іріңді перитонит диагнозымен түсті. Науқаста септикалық жағдай. Иммунологиялық реактивтілігі төмендеген. Қандай арнайы емес препаратпен иммунитетті жоғарылатуға болады?
* Стафилококкты анатоксин
* Гангренаға қарсы сарысу
* Сіреспеге қарсы сарысу
* Антистафилококкты гамма глобулин
*+Продигиозан
16. 32 жастағы науқас Д-ға сол жақ санындағы іріңді-некрозды жараға некрэктомия жүргізілді. Жараның қол жетімділігі қиын жерлердегі некроздан толық тазалау мақсатында қолданылады:
* Фурацилин
* +Протеолитикалық ферменттер
* Бор қышқылы
* Диоксидин
* Ультрадыбыс
17. Науқас С. 18 жаста, сол аяқ тізе абсцессін ашу жүргізілді. Химиялық антисептикпен өңдегеннен кейін абсцесс қуысы қандай затқа малынған салфеткамен дренаж жасалынады?
* Изотониялық ерітіндімен
* Сулемамен
* Сутегінің асқын тотығымен
* +Гипертониялық ерітіндімен
* Рингер ерітіндісімен
18. 49 жастағы науқасқа жайылған іріңді перитониті бойынша операция жасалынды. Операция іш қуысын түтіктермен дренаждауымен аяқталды. Дренаждаудың бұл түрі антисептиканың қай түріне жатады.
* Механикалық
* +Физикалық
* Химиялық
* Биологиялық
* Аралас
19. Науқас З. 36 жаста, санының іріңді-некроздық жарасына екіншілік хирургиялық өңдеу жүргізілді. Жараны өңдеу протеолитикалық ферменттер мен резеңкелі дренажды қоюмен аяқталды. Антисептиканың қай түріне жатады?
* Механикалық
* Физикалық
* Химиялық
* Биологиялық
* +Аралас
20. Науқастың жаралық бөліндісінен алынған себіндіден көкірің таяқшасы анықталды. Жараны мынаумен өңдеген жөн.
* Спиртпен
* Салицил қышқылымен
* +Бор қышқылымен
* Сутегі асқын тотығымен
* Йодпен
21. Кабылдау бөліміне 30 жастағы әйел оң аяқ тізесінің жайылған анаэробты флегмонасымен келіп түсті. Қандай емдеу шараларын жүргізесіз?
* Аяқ ампутациясы+антибиотикті терапия
* Антибиотикті терапия+ гангренаға қарсы сарысу
* +Кең лампасты тілік+гангренаға қарсы сарысу+антибиотикотерапия
* Некротомия+ ферментотерапия
* Барокамера+некрэктомия
22. Абдоминальді сепсисі бар 45 жастағы науқасқа иммунотерапия тағайындау керек. Бұл жағдайдағы препаратты анықтау.
* Трихопол
* Метилурацил
* Левомизол
* +Ронколейкин
* Тималин
23. Науқас С. 29 жаста сол білектің анаэробты инфекциясымен шақырылған флегмонасы анықталды. Жараны қандай антисептикпен өңдеген жөн?
* Лифузоль
* Диоксидин
* +Калий перманганаты
* Күміс нитраты
* Бор қышқылы
24. Науқас А. 27 жаста, сол аяқ санының пышақтық жарақатын алғаннан кейін 8 сағаттан соң хирургқа жүгінді. Антисептикалық мақсатпен хирург бірінші кезекте нені жасайды?
* Резеңкелі түтікпен жарақатты дренаждау
* +Жараны біріншілік хирургиялық өңдеу
* Жараны екіншілік хирургиялық өңдеу
* Жарақаттың некрэктомиясы
* Жарақатқа асептикалық таңғыш салу
Асептика
25. Жараға инфекцияның түсуінің алдын алу үшін операциялық бөлімді неше аймаққа бөледі?
* Екі
* Үш
* +Төрт
* Бес
* Алты
26. Спасокукоцкий –Кочергин әдісімен қолды өңдеу үшін мүсәтір спиртінің неше пайыздық ерітіндісін пайдаланады?
* 0,05%
* 0,1%
* +0,5%
* 1,0%
* 1,5 %
27. Операция бөлмесінде операция алдында 1 м3 ауада рұқсат етілген микробтардың саны қаншадан аспау керек?
* 100-ден
* 300-ден
* +500-ден
* 1000-нан
* 2000-нан
28. Операция бөлмесінде операция барысында 1 м3 ауада рұқсат етілген микробтар саны қаншадан аспау керек?
* 100-ден
* 300-ден
* 500-ден
* +1000-нан
* 2000-нан
29. Генеральды жинастыру жүргізіледі?
* Жұмыс күнінің басында.
* Жұмыс күнінің соңында.
* Апта басында.
* +Апта соңында.
* Айына бір рет.
30. Әлемде бірінші рет биксті құрастырып, клиникалық тәжірибеге енгізді.
* Бергман
* +Шиммельбуш
* Кохер
* Губарев
* Листер
31. Операциялық алаңды Баккал әдісімен өңдеу үшін қолданылады:
* 1 % йодонат ерітіндісі.
* 5% йодтың спирт ерітіндісі.
* 0,5 % мүсәтір спирті
* +1 % бриллиант жасылының спирт ерітіндісі
* 96 % этил спирті
32. С4 ерітіндісі тағы қалай аталады?
* Хлорамин
* Лизол
* Үштік ерітіндісі.
* +Первомур
* Тиомочевина
33. Хирург қолын өңдеу үшін қолданылады:
* Хлорамин
* Сулема
* +Первомур
* Фурацилин
* Метилен көгі
34. Операциялық жапқыштарды автоклавта 2 атм қысымда қанша уақыт залалсыздандырады?
* 3 сағ.
* 2 сағ.
* 1,5 сағ.
* 1 сағ.
* +30 мин.
35. Жанаспа инфицирленуін алдын алу үшін жүргізіледі.
* Тігіс заттарды залалсыздандыру
* Маска тағу
* +Таңғыш заттарды залалсыздандыру
* Ауаны залалсыздандыру
* Импланттарды залалсыздандыру
36. Заттардың залалсыздығын тексерудің қай әдісі ең сенімді болып табылады?
* Микулич әдісі.
* Антипириннің балқуы.
* Күкірттің балқуы.
* +Бактериальді әдісті бақылау.
* Бензой қышқылының балқуы.
37. Формалин буында залалсыздандырады.
* Халаттар
* Резеңке қолғаптар.
*+Цистоскоп
* Хирургтың қолы
* Шприцтер
38. Аспаптар құрғақ-ыстық шкафта қандай температурада залалсыздандырылады?
* 120 0
* 150 0
*+180 0
* 200 0
* 220 0
39. Первомур ерітіндісінің құрамына кіреді:
* Бор қышқылы.
* +құмырсқа қышқылы.
* Салицил қышқылы.
* Аминокапрон қышқылы.
* Мүсәтір спирті.
40. Операция кезінде жіңішке ішектің ятрогенді зақымдалуы болды. Қандай жолмен операциялық жараның инфицирленуі болады?
* +Жанасу арқылы
* Имплантациалық
* Ауа арқылы
* Гематогенді
* Лимфогенді
41. Хирург операция кезінде қанға малынған салфетканы еденге түсіріп алды. Операциялық санитар тез арада салфетканы көтеріп, шылапшынға салды. Санитардың іс-әрекеті қандай жинастыру түріне жатады?
* Алдын ала
* +Ағымдық
* қорытынды
* Операциядан кейінгі
* Генеральді
42. Дайындалған 10л ерітіндіде 1 минуттан 2 операциялық мейірбике және 3 хирург қолын өңдеді. Бұл қандай ерітінді?
* Хлоргексидин биглюконат
* +Первомур
* Церигель
* Этил спирті
* Дегмин
43. Хирург құрсақ артының флегмонасына операция жасады. Операциялық мейірбике қолданылған құрал-саймандарды залалсыздандыру алдындағы дайындық мақсатында 30 мин ерітіндіге батырып қойды. Мейірбике қандай ерітіндіні қолданды?
* Мүсәтір спирті
* +Лизол
* Этил спирті
* Сулема
* Хлорамин
44. Хирург асқазан резекциясы кезінде сіңетін тігіс жібімен асқазан-ішек анастомозын салды. Ол қандай тігіс жібін қолданды?
* Лавсан
* Капрон
* Полиэстер
* Жібек
* +Кетгут
45. Хирург операция кезінде бірінші шылапшындағы ерітіндіде 3мин, екіншісінде 3мин қолын өңдеді. Содан кейін 96% этил спиртімен қолды 2рет 2,5 минуттан өңдеді. Хирург қандай өңдеу әдісін қолданды?
* Фирбрюнгер
* Альфельд
* Первомур
* +Спасокукоцкий — Кочергин
* Бруно
46. Науқастың йод препараттарына аллергиясы бар. Хирург операция алаңын бриллиант жасылымен өңдеді. Операциялық алаңды өңдеудің қандай әдісі қолданылды?
* Гроссих — Филончиков
* Бруно
* +Баккал
* Фирбрюнгер
* Альфельд
47. Сан эпидемиология мекемесінің қызметкерлері құрал саймандардың, тігіс және таңғыш материалдардың залалсыздығын тексерді. Заттардың залалсыздығын тексеруде қандай тест сынамасы қолданылды?
* +Бактериологиялық
* Тиомочевина
* Бензой қышқылы
* Антипирин
* Янтарь қышқылы
48. Қабылдау бөліміне сол жақ тізесінің жайылған флегмонасы бар 28 жастағы науқас С. әкелінді. Тексеруден кейін хирург операцияны шұғыл түрде жасау керегін шешті. Науқасты қай операциялық бөлімге апару керек?
* Жоспарлы іріңді
* Жедел таза
* Жоспарлы таза
* +Жедел іріңді
* Таңғыш таңу бөлмесі
49. Операциялық мейірбике құрал саймандардың залалсыздандыру алдыңғы өңдеуінен кейін, құралдардан қанның толық кетуінің тексерісін өткізді. Ол қандай сынаманы қолданды?
* +Бензидинді
* Бензойлық
* Антипиринді
* Янтарлық
* Тиомочевиналық
50. Құрал саймандардың залалсыздандыру алдыңғы өңдеуінен кейін бензидинді сынама жасалды. Құрал саймандардың астындағы салфетка жасыл түске боялды. Бұл құралдармен ары қарай не істеу керек?
* Ағынды су астындағы тағы бір рет өңдеу
* Жуғыш ерітіндіде өңдеуді қайталау
* Дистелденген сумен өңдеу
* құрғатып сүрту және залалсыздандыру
*Залалсыздандыру алдындағы дайындық кешенін толық қайталау
51. Хирургтың аңқасынан бактериологиялық зерттеуде алтынды стафилакокк қоздырғышы анықталды. Бұл хирургқа не істеу керек?
* Жұмыстан шығару
* Аурухана парағын (бюллетен) беру
* +Операциялық жұмыстан шектеу және санациялау
* Лор бөлімге емдеу үшін жатқызу
* Операциялық жұмыстарын жалғастыру
52. Хирург бригадасы холецистэктомия операциясын аяқтады. Осы бригадаға асқазан резекциясын жасау үшін келесі науқасты әкелді. Хирургтарға не істеу керек?
*Қолғаптағы қолдарын сулема ерітіндісімен қайта жуу
*қолғаптағы қолдарын 96% этил спиртімен өңдеу
* қолғаптарын ауыстыру
* +қолдарын толықтай қайта жуу және халаттарын ауыстыру
* Жоғарыда көрсетілген нұсқаулардың ешқайсысын орындамай, келесі операцияға кірісу.
53. Операция кезінде хирург кездейсоқ скальпельді еденге түсіріп алды. Хирургтің келесі әрекеті қандай?
* Скальпельді этил спиртімен өңдеу
* Скальпельді хлоргексидинмен өңдеу
* +Скальпельді басқа залалсызданғанына ауыстыру
* Осы скальпельмен жұмысты жалғастыру
* Скальпель жүзін ауыстыру
54. Хирургтар бригадасы холецистэктомия операциясын аяқтады. Келесі операция алдында операция бөлмесінде қандай жинастыру түрін жасау керек?
* Алдын алу
* Ағымдық
* Қорытынды
* +Операциядан кейінгі
* Генеральді
61. Шұғыл операция алдында санитарлық өңдеуден қай түрі жүргізіледі:
* толық санитарлық өңдеу.
* +Жартылай санитарлық өңдеу
*Жүргізілмейді
* Операция жасалынатын аймақты өңдеу
* Науқастың киімі ауыстырылады
62. Операция жасалынатын кезде операция қандай залында ең аз молшерді микробтар болуы керек:
* Іш қуысына шұғыл операция кезінде
* Жүрек пен қан тамырларына операция кезінде
* +Ағзалармен тіндер ауыстыру кезінде
* Нейоахирургиялық операция кезінде
* Ортопедиялық операция кезінде
63. Операция жасар алдында операция залында ең аз мөлшерде 1м3 болатын микроптар саны:
* + 50
* 150
* 500
* 1500
* 2500
64. Операция залынан бактериалогиялық тексеріске ауа бір рет қай уақытта алынады:
* +Бір аптада
* Бір айда
* Жарты жылда
* Үш айда
* Бір жылда
65. Өңделген қолдан қай уақытта бактериологиялық тексеріс алынады:
* + Аптасына бір рет
* Айына бір рет
* Күнделікті
* Үш айда бір
* Жарты жылда бір
66. Дешан инесі не үшін қолданылады:
* Жараның айналасындағы ақ жайманындағы бекіту үшін
* Жараны тігу үшін
* + Қан тамырдың астынан жіп өткізу үшін
* Қан тамырын тігу үшіе
* Киссетті тігіс салу үшін
67. Жараны кеңітетін аспап:
* Ұшы үшкір қайшы
* + Фарабеф ілгегі
* Люэрдің сүйек тістегіші
* Бильрат қысқышы
* Хирургиялық долото
68. Жартылай (желобоватый) қуысты зонд не үшін қолданылады:
* + Тіндерді кездейсоқ жарақаттамау үшін
* Жұмсақ тіндерді кесу үшін
* Жұмсақ тіндерді тесу үшін
* Таңғыш материалдарды жабу үшін
* Операциялық ақ жайманы бекіту үшін
69. Қармап ұстағыш аспаптарға не жатпайды:
* Корнцанг
* Анатомиялық пенцет
* Қан тоқтататын қысқыш
* + скальпель
* ақ жайма қамтуыш немесе ұстағыш
70. Трахеостомияға керекті аспап:
A. тіл ұстағыш
B. +труссоның трахея ашқышы
C. люэр қысқышы
D. федоров қысқышы
E. фарабеф ұстағышы
71. Қаңқалық тартқышқа қолданылатын аспап:
A.+ Спиц ендіруге арналған тескіш (дрел)
B. Басы түймеге ұқсас қайшы
C. Дешан инесі
D.Фрезалық коловрот
E. Сүйек бетін тырнағыш (распатор)
72. Тіндерді біріктіруге арналған аспап:
A. Купер қайшысы
B. + Ине ұстағыш
C. Скальпель
D. Люэр қысқышы
E. Фарбеф қысқышы
73. Өздігінен сініп кететін жасанды тігіс жібіне жатады:
A. Кетгут
B. + Викрил
C. Лавсан
D. Жібек жіп
E. Капрон
74. Жарадан немесе қуыстан үнемі сұйықтық шығып тұру үшін не қолданылады:
A. +Белсенді немесе бейжай дренаж қою
B. Гипертониялық ертіндімен танғыш
C. Тығыз тампон қою
D. Іріңдікті жару
E. Іріңді қуысты дәрілік ертінділермен жуу
75. Іріңді жаралар мен қуыстарды жууға арналған ертінділер:
A. +Су тегінің асқыну тотығы, фурацеллин, риванол
B. гормональді препараттар, лизол, спирт сұйықтығы.
C. Вишневский майы, снтомицин эмульсиясы, иод қоспалары
D. Новокаин, тримекаин, дикаин ертінділері
E. Физиологиялық ( изотониялық) ерітіндісі
76. Ақпалы–жұту дренажды кезінде системадан қандай жылдамдықпен ертінділер тамшылауы керек:
* +40-60 тамшы 1мин
* 10-15 тамшы
* 160-180 тамшы
* 80-100 тамшы
* 120-140 тамшы
77. Дренаж қандай механизмде дұрыс қызмет атқарады:
* Сұйықтық салмағымен аққанда
* Дренаждық капиллярлық қызметінде
* Дренаж іріңді қуыстық төменгі бөлігіне орналастырғанда
* +Белсенді аспирациялық дренажда
* Бейжай аспирациялық дренажда
Қан тамырларының хирургиялық аурулары. Қан және лимфа айналымының жеткіліксіздігі. Некроз, ойық жаралар, жыланкөздер, ойылулар, тромбоз, эмболия.
78. Көп жағыдайларда аяқтың тромбофлебиттен кейінгі синдромының себебі болып табылады:
* Беткейлік көк тамырлар тромбозы
* Теріастылық көк тамырларының кеңеюі
* Сан артериясының тромбозы
* +Терең көк тамырлар тромбозы
* Кеңейген тері асты көк тамырларларының тромбоэмболиясы
79. Жедел артериялық бітелуге әкеледі:
* Артериялық қысымының жоғарылауы
* Артериялық қысымының төмендеуі
* +Эмболия
* Гипертермия
* Лимфангит
80. «Ауыспалы ақсаңдаушылыққа» тән:
* +Облитерациялық эндартериит
* Лимфангит
* Жарақат кезіндегі артерияның жыртылуы
* Лимфаденит
* Теріасты веналарының кеңеюі
81. Лимфа айналымының жетіспеушілігі болуы мүмкін:
* Рейно ауруда
* Бюргер ауруда
* Облитерациялық эндартериитте
* +Филяриатозде
* Артериялық қысымының төмендеуде
82. Құрғақ гангрена сипатталады:
* іріңді инфекцияның дамуымен
* Айқын интоксикациямен
* +Демаркациялық жолақтың болуымен
* Жоғары дене қызуымен
* Аяқтың ісінуімен
83. Аяқтың ылғалды гангренасының белгісі
* Демаркациялық жолақтың болуы
* Өлеттенген тіндердің мумификацияға ұшырауы
* Интоксикацияның болмауы
* +Дене қызуының жоғары болуы
* Аяқтағы ісіктің болмауы
84. Ерінді жыланкөзді емдеуде қолданылатын әдіс.
* Консервативті ем
* Жыланкөзді тығындау
*Жыланкөзді диатермокоагуляция жасау
*+Жыланкөзі бар ішектің резекциясы
* Жыланкөздің өзегін байлау
85. Аяқтың жедел ампутациясы мына кезде жасалынады.
* +Ылғалды гангрена
* құрғақ гангрена
* Күйіктің 3-а дәрежесінде
* Күйіктің 3-б дәрежесінде
* Санның ашық сынығында
86. Трофикалық ойық жараның тиімді емдеу әдісі.
* Ойық жараны кесіп алу
* Аутодермопластика
* Екіншілік тігіс салу
* +Патогенетикалық ем жүргізу
* Симптоматикалық ем жүргізу
87. Сыртқы ортамен қатынасына байланысты жыланкөздің бөлінуі:
* іріңді
* Грануляциялық
* Жасанды
* +Cыртқы
* Туа біткен
88. Жыланкөздер құрылысына байланысты бөлінеді.
* іріңді
* +Грануляциялық
* Жасанды
* ішкі
* Туа біткен
89. Ойылудың көбінесе кездесетін жері.
* +Сегізкөзде
* Бетте
* іште
* Белде
* Тізеде
90. Теріде ойылудың пайда болуы мүмкін жерлерді қандай ерітіндімен сүртеді.
* +Камфор спирті
* Сулема
* Первомур
* Диоксидин
* Күміс нитраты
91. Жедел артерия жетіспеушілігіне алып келеді.
* Тромбофлебит
* Флеботромбоз
* +Тромбоэмболия
* Тромбэктомия
* Флебэктомия
92. Сан артериясының тромбоэмболиясымен шақырылған аяқ гангренасының емдеуі:
* Тромбоэктомия
* +Аяқ ампутациясы
* Аяқты лампастап тілу
* Флебэктомия
* Консервативті ем
93. Хирургқа сол аяғының ауыруына шағымданған 38 жастағы науқас келді. Қарап тексергенде аяғының көгерген дақтары мен бозаруы (мраморлы тері), қолмен ұстағанда суықтық байқалады, ауру және тактильді сезімдері төмендеген, перифериялық артерияларының соғысы анықталмайды. Сіздің болжамыңыз.
* Аяқ көк тамырларының терең тромбофлебиті
* Аяқ көк тамырларының варикоздық кеңеюі
* +Сан артериясының тромбоэмболиясы
* Аяқ көк тамырларының терең флеботромбозы
* Сол аяқтың лимфостазы
94. 35 жастағы науқас, жүрген кезде балтыр бұлшық еттің ауырлық сезіміне және ауруына шағымданады (ауыспалы ақсаңдаушылық). 16 жасынын темекі шегеді. Табан артериясының соғуы байқалмайды. Науқастағы тамыр жетіспеушіліктің қай түрі?
* Аяқ көк тамырларының терең тромбофлебиті
* +Аяқтың облитерациялық эндартерииті
* Сан артериясының терең тромбозы
* Аяқ көк тамырларының флеботромбозы
* Аяқ көк тамырларының варикозды кеңеюі
95. Науқас оң аяғының ауыр сезіміне шағымданып түсті. Тексеру барысында оң аяғындағы піл аяқтық, әртүрлі сипаттағы ісіну, терісі тығыздалған, лимфа түйіндерінің әртүрлі ұлғаюы байқалады. Науқастағы ауру түрі?
* Облитерациялық эндартериит
* Көк тамырларының варикозды кеңеюі
* +Филяриатоз
* Бюргер ауруы
* Тромбоэмболия
96. 65 жастағы науқас ауыр хәлде, айқын интоксикация белгілерімен қабылдау бөліміне түсті. Қарау барысында оң аяғы ісінген, көлемі ұлғайған, табаны қара түсті жағымсыз иісті. Геморрагиялық сұйықтығы бар көпіршіктер. Науқастың ауруы қандай және емдеу тактикасын таңдау керек?
* +Оң аяғының ылғал гангренасы. Жоғарғы ампутация қажет.
* Оң аяғының құрғақ гангренасы. Жоғарғы ампутация қажет
* Оң аяғының ылғал гангренасы. Демаркациялық жолақ түзілгенге дейін консервативті ем.
* Оң аяғының құрғақ гангренасы. Демаркациялық жолақ түзілгенге дейін консервативті ем.
* Оң аяғының ылғал гангренасы. Некротомия қажет.
97. Хирургқа 54 жастағы науқас, сол аяғының ауруына шағымданып келді. Науқас жағдайы қанағаттанарлық, дене қызуы қалыпты. Қарау барысында сол жақ табаны қара, мумифицирленген. Сол аяғының төменгі тізесінде демаркациялық жолағы бар. Науқастағы жағдай?
* +құрғақ гангрена
* Ылғалды гангрена
* Трофикалық ойық жарасы
* Пілаяқтық
* Ыдыраған ісік
98. 67 жастағы науқас оң аяғының сыздап ауруына шағымданып түсті. Анамнезінде аяғының посттромбофлебиттік синдромы бар. Қарау барысында тобықтың ішкі бетінде 5х4см мөлшеріндей, терең шеттері жалпақ, грануляциясы айқын емес жарасы анықталды. Науққаста қандай асқыну дамиды?
* құрғақ гангрена
* Ылғалды гангрена
* Сібір ойық жарасы
* +Трофикалық ойық жарасы
* Сифилистік ойық жарасы
99. Сигма тәрізді ішек ісігі бар науқасқа, колостоманы сыртқа шығару операциясы жасалды. Қандай жыланкөздің мысалы?
* +Ерінді
* Лигатурлы
* Грануляциялық
* Тума
* Патологиялық
100. 25 жастағы науқаста тоқішектің пышақтық жарақатынан кейінгі жасалған операциядан соң, сыртқы еріндік тоқішектік толық жыланкөз түзілді. Бұл науқасқа жыланкөз жабылуы үшін қандай емдеу әдісін қолданған жөн:
* Консервативті
* БФ-2 желімін қолдану
* Обтураторды қолдану
* +Оперативті
* Левомекольді қолдану
101. 48 жастағы геморрагиялық инсульт алған ауыр комалық жағдайдағы науқаста, сегізкөз аймағында жұмсақ тіндердің некрозы түзілді. Некроздық үрдіс тереңдігінеде, енінеде жайылған, көлемі 5х6см іріңді бөлінісімен. Бұл қандай үрдіс.
* Флегмона
* +Ойылу
* Ойық жара
* Абцесс
* Остеомиелит
102. Жол көлік апатына ұшыраған, білегінің терең жарақаты бар 28 жастағы жүргізушіге жедел жәрдем дәрігері, оң қолына қан тоқтатқыш бұрау салды. Одан кейін дәрігер тез арада бұрау салынған уақытты белгіледі. Жедел жәрдем дәрігері қандай асқынудың мүмкін болуын ойлады.
* Ауалық эмболия
* +қол гангренасы
* Септикалық шок
* қол невриті
* Ойық жара
103. 73 жастағы науқасқа зәрдің жедел тоқтауына байланысты эпицистостома жасалды. Жыланкөздің бұл түрі қайсына жатады.
* Патологиялық
* Еріндік
* +Жасанды.
* Түтікті
* Грануляциялық
104. Хирургқа 53 жастағы науқас келді. Шағымдары: ауырлық сезім, тез шаршағыштық, әсіресе ұзақ тұрғанда. Тексеру кезінде аяқ көк тамырларының кеңеюі байқалған, олар қатайған, тығызэластикалық конистенциялы, иректелген. Көк тамырлар бойымен терінің пигментациясы байқалады. Табан мен тізенің дистальді бөлігінде ісіну байқалады. Науқаста қандай қан тамыр жетіспеушілігі және қандай ем қолдану керек?
* +Аяқ көк тамырларының варикозды кеңеюі, хирургиялық ем, байлау және тері асты көк тамырларын алып тастау.
* Облитерациялық Бюргер тромбангииті, хирургиялық ем — белдік ё
* Филяриатоз. Хирургиялық ем, лимфа және көк тамырлар жүйелері арасындағы анастомоз
* Облитерациялық атеросклероз. Консервативті ем-тамыр кеңейткіш және антикоагулянтты терапия
* Рейно ауруы. Консервативті ем- антикоагулянтты терапия
105. 38 жастағы науқас, хирургқа операциядан кейінгі жарадан шектен тыс іріңді бөлімдіге шағымданды. Анамнезі: 19 күн бұрын холецистэктомия жасалған. Тексеру кезінде тыртықтың жоғарғы ортаңғы бөлігінің 1/3 аймағында d-0,5см-лік тесік, ірінді бөліндісі бар. Фистулографияда жыланкөз іштің ақ сызығында аяқталады. Науқаста қандай асқыну, емдеу жолы.
* Лигатуралы жыланкөз. Консервативті ем.
* өттік жыланкөз. Консервативті ем.
* +Лигатуралы жыланкөз. Оперативті ем.
* Эпителиальды жыланкөз. Оперативті ем.
* өттік жыланкөз. Оперативті ем.
106. Хирургқа 49 жастағы науқас келді. Оң жақ табанның жұмсақ тіні тексеру кезінде қарайған, кеуіп кеткен. Ісік жоқ. Дене қызуы қалыпты. Жалпы интоксикация белгілері жоқ. Не болған және сіздің әрекетіңіз:
* Оң жақ табанның ылғалды гангренасы. Жедел ампутация.
* +Оң жақ табанның құрғақ гангренасы. Демаркациялық жолақ түзілгенше күтеді, кейін ампутация.
* Оң жақ табанның ылғалды гангренасы. Демаркациялық жолақ түзілгенше күтеді, кейін ампутация.
* Оң жақ табанның құрғақ гангренасы. Жедел ампутация.
* Оң жақ табанның ылғалды гангренасы. Консервативті ем.
Операция, алдындағы және кейінгі кезеңдер
107. Операция алдындағы кезең қай уақыттан басталады:
A. Ауыра бастағаннан
B. + Хирургиялық бөлімшеге түскеннен бастап
C. Диагноз қойғаннан бастап
D. Операцияға дайындық басталғанда
E. Операция басталғанда
108. Жоспарлы операция алдындағы санитарлық өңдеудің түрі:
A. Теріні сүртіп, төсек ауыстыру
B. Жартылай санитарлық өңдеу
C. + Толық санитарлық өңдеу
D. Санитарлық өңдеу жүргізілмейді
E. Операция аймағын қыру, тазалау
109. Операция алдындағы кезеңнің негізгі мақсаты:
A. Инфекция бар аймақты жою
B. Жүрек-тамыр қызметін толық тексеру
C. Ас қорыту жүйесін толық тексеру
D. Науқастың жағдайын жақсарту
E. + Науқасты операцияға дайындау
110. Жоспарлы опеарция алдында терінің түгін қыру уақыты:
A. Операця уақытына бір тәулік қалғанда
B. Операция уақытына екі тәулік қалғанда
C. Кешкілік операция алдында
D. + Ертенгісін операция алдында
E. Операция столында
111. Шұғыл операцияға 40мин қалғанда тамақ жеп қойса:
A. Операция бір тәулікке қалдырады
B. +Зонд арқылы асқазанды тазалау
C. Науқасты құстыру
D. Ештеңе істемеу керек
E. Ішекті босататын дәрі беру
112. Іш қуысына шұғыл операция жасар алдында тазалау клизмасы жасалынады.
A. Кез келген уақытта
B. Операция алдында
C. Операцияға 30мин қалғанда
D. Операцияға 45мин қалғанда
E. + Тазалау клизмасын жасауға болмайды
113. Жалпы жансыздандыру алдында премедикацияны кім тағайындайды.
A. Қабылдау бөліміндегі дірігер
B. +Дәрігер анестезиолог
C. Емдеуші дәрігер
D. Анестезистка мейірбикесі
E. Бірлесіп консилиум арқылы
114. Операциядан кейін өкпе-бронх асқынуын болдырмау үшін науқасқа не тағайындалды.
A. +Демалу гимнастикасы
B. Трахеяға интубация жасау
C. Белогқа бай диета
D. Кеуде қуысына УВЧ
115. Нүктелік сипалау-уқалау (массаж)
116. Жайылған перитонит кезінде операция алдындағы дайындықты керек етпейді:
A. Асқазан жуу
B. Дизонтикациялық терапия
C. +Оттегімен терпия
D. Жансыздандыру
E. Науқасты санитарлық өңдеу
117. Шұғыл хирургияда аспирациялық синдромның алдын алу үшін жүргізіледі:
A. Науқасты Тренделенбург әдісімен жатқызу
B. Науқастың басын бір қырына бұрып жатқызу
C. Науқасты сол жаңбасымен жатқызу
D. + Зонд арқылы асқазанды жуу, босату
E. Ішек жүргізетін дәрі беру
118. Операциядан кейін ерте басталатын асқыну.
A. Жауыр пайда болу
B. Іріңдеу
C. Лигатуралық жыланкөз
D. Ішектің іш қуысынан сыртқа шығу (эвентрация)
E. + Құсық
119. Операциядан кейін науқасты белсенді тұрып жүргізу не үшін жасалынады?
A. Жараға инфекция түсірмеу үшін
B. +Өкпеде асқыну болмау үшін
C. Екіншілей қанасырауды болдырмау үшін
D. Операциядан кейінгі кезеңді ұзарту үщін
E. Іріңдеудің алдын алу үшін
120. Эндоскопиялық операцияның артықшылығы:
A. Экономикалық эффект
B. Жылдамдық
C. +Аз жарақаттық
D. Косметикалық эффект
E. Аз мөлшерде асқыну
121. Лапароскопиялық операцияға болатын кедергі:
A. Аурудың жылдам қайталануы
B. +Іш қуысындағы жабысқақ
C. Науқас жас
D. Бірінші дәрежелі семіздік
E. Қарабауыр ауруы
122. Лапароскопиялық операцияның алдындағы дайындықта ескерілетін жағдай:
A. +Лапароскопиялық операция кезінде лапаротомияға көшу
B. Премедикацияның ерекшелігі
C. Жансыздандыру
D. Операциядан кейінгі кезеңнің ерекшелігі
E. Науқастың диетасының ерекшелігі
123. Эндоскопиялық операцияның артықшылығы:
A. Экономикалық эффект
B. Жылдамдық
C. +Аз жарақаттық
D. Косметикалық эффект
E. Аз мөлшерде асқыну
ҚАН
123. Қанның қандай бөлімінде агглютининдер орналасады?
* +Қан сарысуында
* Лейкоциттерде
* Эритроциттерде
* Тромбоциттерде
* Моноциттерде
124. Артерияға қанды қай кезде құяды?
* Коллапс кезінде
* +Клиникалық өлім кезінде
* Операцияға дайындау барысында
* Жоспарлы операция кезінде
* Енгізу наркозы кезінде
125. Реинфузияны қандай жағдайда жасауға болады?
* +Көк бауырдың жыртылуында
* Ірі бронхтың жыртылып, гематорокстың дамуы кезінде
* Жіңішке ішек пен оның шажырқайының жыртылуында
* Тоқ ішек пен мезоколонның жыртылуында
* Өт қапшығының жыртылуында
126. Науқасқа қан құю керек. Қандай жағдайда оны іске асыруға болады?
* Жедел бүйрек жетіспеушілігінде
* Жедел бауыр жетіспеушілігінде
* +Асқазанның ойық жарасында
* Өкпенің фибринозды-кавернознды туберкулезінде
* Қан айналысының жетіспеушілігінің 2 Б сатысында
127. Консервіленген қанды құйғанда цитраттық уланудың алдын-алу шарасы қандай?
* Калий хлоридін енгізу
* Натрий гидрокарбонатын енгізу
* Натрий хлоридін енгізу
* Антигистаминді заттарды енгізу
* +Кальций хлоридін енгізу
128. Қан құюдың көрсеткішін атаңыз?
* Жедел гепатит
* Жедел туберкулез
* +Жедел қан жоғалту
* Жедел тромбофлебит
* Жедел лимфаденит
129. Сүйекішілік қан құю жүргізіледі:
* Бұғанаға
* Ортан жіліктің диафизіне
* +Мықын сүйегінің қырына
* Асықты жіліктің метафизіне
* Жауырынға
130. Гемотрансфузионнды шок кезінде болады:
* Жыпылықтаушы аритмия
* Артериалдық қысымның жоғарылауы
* Тырысулар
* +Бел аймағының ауыруы
* Брадикардия
131. Гемодилюция – бұл:
* Қанды алмастырып құю
* Аутоплазмотрансфузия
* Қанды тікелей құю
* +Қанды сұйылту
* Аутогемотрансфузия
132. Гемотрансфузионды шок дамығанда жасауға тыйым салынатын іс-әрекет:
* +Трансфузияның жылдамдығын арттыру
* Қан құюды тоқтату
* Полиглюкинді құюға кірісу
* Екі жақтық паранефральді тосқауылды жасау
* Науқасқа тыныс алу үшін оттегіні беру
133. Қандай жағдайда реинфузия жасалады?
* Қан ішкі қуыста 24 сағаттан артық жатқанда
* +Жатырдан тыс жүктіліктің асқынуында
* Ірі бронх жарақатанып, гематорокстың дамуы
* Асқазан мен ішек жарақаттанып, гемоперитонеумнің дамуы
* Қатерлі ісіктің ыдырауынан гемоперитонеумнің дамуы
134. Резус-фактор бойынша сәйкессіздіктің салдарынан дамитын асқынулардың себебі қандай?
* Резус-теріс реципиентке резус-оң донордың қан сарысуын қайталап құйғанда дамиды
* Резус-теріс әйел резус-оң ұрықпен бірінші рет жүкті болғанда дамиды
* Резус-оң реципиентке резус-теріс қанды қайталап құйғанда дамиды
* Резус-оң әйел резус-теріс ұрықпен бірінші рет жүкті болғанда дамиды
* +Резус-теріс реципиентке резус-оң донордың қанын қайталап құйғанда дамиды
135. Гемодинамикалық қаналмастырушы затқа жатады:
* Глюкоза
* Липомайз
* +Полиглюкин
* Гемодез
* Физиологиялық ерітінді
136. Шокқа қарсы қаналмастырушыларға қандай негізгі талап қойылады?
* +ЦҚК жылдам жоғарылату
* Қан арнасынан сұйықтықты жылдам шығару
* Зәр шығаруды жылдамдату
* Жылдам ыдырау
* Қанның РН көрсеткішін өзгерту
137. Қан арнасында реополиглюкиннің көрсететін әсері:
* Қанның ұйығыштығын жоғарылатады
* Зәр шығаруды жылдамдатады
* +Қанның реологиялық қасиетін жақсартады
* Гемопоэзды тежейді
* Гемопоэзды белсендендіреді
138. Дезинтоксикациялық қаналмастырушылардың негізгі әсері қандай?
* Бүйрек фильтрациясын тежеу
* Аутогемодиллюция
* Қанның физико-химиялық қасиетін өзгерту
* Бауырдың детоксикациялық қызметін күшейту
* +Абсорбциялық жоғары қасиет
139. Ақуызды қаналмастырушыларды қандай жағдайда құюға болмайды?
* Жедел қан жоғалтуда
* Созылмалы анемия кезінде
* +Жедел бүйрек жетіспеушілігінде
* Іріңді-қабыну үрдісінде
* Онкологиялық ауруларда
140. Агглютиногендер қанның қандай бөлшегінде орналасады?
* Қан сарысуында
* Қан плазмасында
* Лейкоциттерде
* +Эритроциттерде
* Тромбоциттерде
141. Гиповолемиялық шок кезінде инфузионды емнің бақылау тестін атаңыз:
* Электрокардиография
* +Артериялық қысымы, жүректің соғу жиілігі
* Ультрадыбыстық зерттеу
* Тыныс жиілігі
* Қанның жалпы талдауы
142. Жеке-дара (топтық) сәйкестік сынамасы жүргізіледі:
* +Науқастың плазмасы мен донордың қаны арасында
* Донордың плазмасы мен науқастың қаны арасында
* Науқастың қан түйіршіктері мен донордың қанының арасында
* Донордың қан түйіршіктері мен науқастың қанының арасында
* Донордың плазмасы мен науқастың плазмасының арасында
143. Қанның иммундық затын атаңыз:
* Альбумин
* +Гамма-глобулин
* Фибриноген
* Протеин
* Тромбин
144. Қанның заты мен бөлшектерін атаңыз:
* Полиглюкин, реополиглюкин
* +Плазма, альбумин, лейкоцитарлы масса
* Аминокровин, аминопептид
* Глюцид, цитроглюкофосфат
* Аминокапрон қышқылы, желатиноль
145. Ақуыздық сәйкессіздік қандай затты құйғанда дамымауы мүмкін?
* Тұтас қанды
* Нативті плазманы
* +Эритроцитарлы массаны
* Альбуминді
* Қан сарысуын
146. Осмодиуретикалық әсер көрсететін затты атаңыз:
* Полиглюкин, желатиноль
* Ацесоль, лактосол, дисоль
* Полифер, реоглюман
* +Маннитол, сорбитол
* Аминопептид, полиамин
147. Қанның стабилизаторын атаңыз:
* +Глюцид
* Протаминсульфат
* Натрий хлоридінің 0,9% ерітіндісі
* Натрий ацетаты
* Натрий бикарбонаты
148. Гепаринделген донордың қаны қанша уақыттың ішінде қолданылуы қажет?
* 2 сағ.
* 2 сағ.
* +24 сағ.
* 36 сағ.
* 48 сағ.
149. Қаналмастырушы заттарды құйғанда дамитын асқынуды атаңыз:
* Тромбоциттердің бұзылуы
* Лейкопения
* Токсикоанемиялық реакция
* +Аллергиялық реакция
* Эритроциттердің гемолизі
150. Онкопатологиялық ауруы бар науқасқа химиотерапия жүргізгеннен соң лейкопения дамыды. Қан құю бөлімінде 5 тәулік бұрын дайындалған лейкоцитарлы масса бар. Осы лейкомассаны құюға бола ма?
* +Жоқ, құюға болмайды
* Иә, құюға болады
* Антибиотиктермен қосып құюға болады
* Макроскопиялық өзгерісі байқалмаса құюға болады
* Глюкокортикостероидтарды қосып құюға болады
151. Асқазан ойық-жарасы бар науқаста 3-ші дәрежелі қан кету белгілері байқалады, міндетті түрде қан құю қажет. Анамнезін сұрау барысында көптеген дәрілерге және тағамдарға аллергиясы бар екендігі анықталды. Осы науқасқа қанның қандай бөлшегін құйған дұрыс?
* Қан сарысуын
* Нативті плазманы
* Тұтас қанды
* Эритроцитарлы массаны
* +Жуылған эритроциттерді
152. Ауыр дәрежелі аралас жарақаты бар және 3 сатыдағы шок жағдайында науқас жеткізілді. Қандай қаналмастырушы затты бірінші кезекте құйған дұрыс?
* Реополиглюкинді
* Гемодезді
* +Полиглюкинді
* Ақуыз гидролизатын
* Липофундинді
153. 25 жастағы ер адамда жедел гематогенді остеомиелит сепсиспен асқынған. Жалпы улануды азайту үшін қандай қаналмастырушы затты құйған дұрыс.
* +Полидезді
* Желатинольді
* Аминопептидті
* Липомайзды
* Глюкозаны
154. Науқасқа 450 мл эритроцитарлы масса құйылды. 10 мин өткен соң науқас ыстығының көтерілуіне, белі мен ішінің ауыруына және төстің артында ауыру сезімінің пайда болуына шағымданады. Қандай асқыну жайлы ойлау керек?
* Аллергиялық реакция
* +Гемотрансфузионды реакция
* Пирогенді реакция
* Цитратты улану
* Өкпе артериясының тромбоэмболиясы
155. Науқас миына қан кетуден қайтыс болған соң 10 сағат өтті. Осы мәйіттің қанын алып гемотрансфузияға дайындауға бола ма?
* Ия, болады, өлгеннен кейін көп уақыт өткен жоқ
* +Жоқ, болмайды, өлгеннен кейін көп уақыт өтті
* Болады, егер сүзсе
* Болады, егер антибиотикті