Лекция: Бұлшық еттер биомеханикасы.
Бұлшықет ұлпасы * 4 бұлшықет жасушаларының (талшығы), жасушадан тыс заттың, жүйке талшықтары мен қантамырларының қою тізбегінің жиынтығы
Құрылысы жағынан бұлшықеттер бөлінеді * 1 бірыңғай салалы және көлденең жолақты
Құрылысына қарамастан барлық бұлшықеттердің * 1 механикалық қасиеттері ұқсас
Құрылысына қарамастан барлық бұлшықеттердің * 3 химиялық құрамы ұқсас
Әрбір бұлшықет талшығы * 3 ақуыздар жиынтығы
Талшықтар (жасуша) ішінде белгілі органеллалардан басқа *4 жиырылғыш аппарат, саркоплазмалы ретикулум, көлденең түтікшелер жүйесі бар
Жасушаның жиырылғыш аппараты тұрады * 2 параллель орналасқан миофибриллалардан, саркоплазмалы ретикулумнан, көлденең түтікшелер жүйесінен
Миофибриллаларда болады * 3 А- белдеуі мен I – белдеуі
Саркомер * 4 бұлшықет жасушасының элементар жиырылу бірлігі
Саркомердегеніміз *5 актин мен миозиннің жуан, жіңішке жіпшелерінің реттелген жүйесі
Саркомердің жуан жіпшесі тұрады * 1 миозин ақуызынан
Саркомердің жіңішке жіпшесі тұрады * 2 актин ақуызынан
Бұлшықет жасушасында тропонин * 1 актин тізбегінде орналасқан
Миофибриллалардың босаңсыған кезінде тропомиозин молекулалары * 2 көлденең көпіршелердің актин тізбегіне жабысуына кедергі жасайды
Бұлшықеттің жиырылуы кезінде жіңішке жіпшелер жуан жіпшелердің арасына енгенде * 3 ұзындықтары өзгермей, жіпшелер салыстырмалы жылжиды
Актин және миозин жіпшелерінің ұзындығы ет жиырылғанда, * 1 өзгермейді
Саркомердегі жуан және жіңішке жіпшелердің жылжуын алғаш рет анықтаған *5 Хаксли
Миозин көпіршелері * 3 актинге бір мезгілде бекітілмейді
Электромеханикалық түйіндесу дегеніміз * 4 сарколеммада әрекет потенциалының пайда болуынан басталып, бұлшықеттің қысқаруымен аяқталатын тізбекті үрдістер
Бұлшықеттің жиырылуы тұйықталу- ажыратылу цикліне қатысатын
1 актин жіпшелерінің санына байланысты емес
2 көпіршелер санының артуына байланысты
3 көпіршелер санының артуына байланысты емес
4 көпіршелер санының кемуіне байланысты
5 көпіршелер санының кемуіне байланысты емес
58 Бұлшықеттің босаңсуы тұйықталу- ажыратылу цикліне қатысатын
1 актин жіпшелерінің санына байланысты емес
2 көпіршелер санының артуына байланысты
3 көпіршелер санының артуына байланысты емес
4 көпіршелер санының кемуіне байланысты
5 көпіршелер санының кемуіне байланысты емес
Серпімділік дегеніміз*1 күштердің әсерінен денелердің өлшемдері мен пішінін өзгерте алуы мен сыртқы әсер тоқтағаннан соң оларды қайтадан қалпына келтіре алу қасиеттері
Тұтқырлық дегеніміз*2 ортаның ішкі кедергісі
Тұтқырлы- серпімділік дегеніміз * 3 қатты денелер материалының серпімділік пен тұтқырлықты үйлестіру қасиеті
Деформация дегеніміз*4 ұзындықтың салыстырмалы өзгерісі
Механикалық кернеу дегеніміз *5 материалдың деформациясы кезінде пайда болатын ішкі үйкеліс күшінің өлшемі
Денелердің серпімділігі анықталады *2 дененің молекулалары мен атомдарының өзара әсерлесу күштерімен
Серпімді денеге сыртқы әсер тоқтағанда*3 дене өз еркімен бастапқы қалпына келеді
Серпімді деформация пайда болып, жоғалып кетеді *5 жүктемемен бір мезгілде
Ұзындықтың салыстырмалы өзгерісі аталады * 3 деформация
Эластин дегеніміз * 1 омыртқалылардың серпімді ақуызы, негізінен артерия қабырғаларында болады
Коллаген дегеніміз* 4 талшықты ақуыз
Бұлшықет бір мезгілде мына қасиеттерге ие болады * 2 серпімділік пен тұтқырлық
Бұлшықеттің қысқаруын тудырады * 1 саркомердің центріне қарай миозиннің жуан жіпшесіне салыстырмалы актиннің жылжуы
Миофибриллалардың босаңсыған күйінде тропомиозин молекулалары * 2 көлденең көпіршелердің актин тізбегіне жабысуын бөгейді
Мына иондар көпіршелерді белсендіріп, олардың актинге жабысатын бөліктерін ашады * 3 Са иондары
Миозин көпіршелерінің актин жіпшелеріне жабысуы сүйемелденеді * 4 АҮФ молекулаларының ыдырауымен, көпіршелер пішінінің өзгеруімен
Миозин көпіршесінің белсенділігі аяқталғаннан кейін, ол ажыратылып, саркомер *5 бастапқы күйге қайтып оралады
Бұлшықеттің жиырылуы кезінде көпіршенің әрбір тұйықталу- ажыратылу циклі сүйемелденеді * 1 АҮФ-ң бір молекуласының ыдырауымен
Актин — миозинді комплекс мынаның механохимиялық түрлендіргіші болып табылады * 1 АҮФ энергиясының
Бұлшықеттің жиырылуы кезінде актин мен миозин жіпшелерінің ұзындығы * 2 өзгермейді
Жиырылған кезде саркомердің ұзындығы өзгереді * 1 актин мен миозин жіпшелерінің бір-біріне салыстырмалы жылжуы нәтижесінде
Жиырылған кезде саркомердің ұзындығы * 2 өзгермейді
Бұлшықеттің жиырылуы кезінде құрылымдық алмасуға ұшыраған тұйықталған көпіршелер күшті арттырып, артынан * 4 ажыратылады
Саркомердің жиырылып, күштемені арттыруы көп дәрежеде байланысты
1 оның бастапқы күйіне
2 химиялық құрамына
3 температурасына
4 дене массасына
5 сүйек ұлпасының тығыздығына
Бұлшықеттің изометрлі жиырылуы кезінде * 2 бұлшықеттің ұзындығы өзгермейді, күші артады
Бұлшықеттің изотондық жиырылуы кезінде * 1 бұлшықет тұрақты жүкті көтеріп, оның ұзындығы өзгереді
Сыртқы тыныс алу.
Оттегінің қатысуымен ағзада жүреді * 2 тотығу үрдісі
Ағзада тотығу үрдісі жүреді * 4 оттегінің қатысуымен
Тыныс алу кезеңдері* 5 сыртқы, оттегі мен көмір қышқыл газының қанмен тасымалы және ішкі тыныс алу
Газдың парциал қысымы деп газ қоспасының құраушысының мынадай қысымын айтады * 1 егер газдың осы құраушысы газ қоспасына берілген барлық көлемді алып тұрғанда, оның өзін қоршап тұрған қабықшаға түсіретін қысымын
Альвеола- капиллярлы мембранадағы оттегі мен көміркышқыл газының концентрациялық градиенттері кемімейді
1 альвеолалардағы газдар мөлшерінің айырмасы төмендесе
2 адам сиретілген ауа атмосферасында болса
3 өкпенің тыныс алуы бұзылса
4 өкпе ісігі кезінде
5 альвеола- капиллярлы мембрананың қалындығы өзгермесе
Көмірқышқыл газының өтімділік қабілетінің жоғары болу себебі
1 оның дипольді моменті жоғары
2 газ молекуласы полярлы
3 осы газ молекуласы мембрананы құраушылардың зарядталған тобымен өзара әсерлеседі
4осы газ молекуласы мембрана құраушыларының зарядталған тобымен өзара әсерлеспейді
5 оттегінің өтімділік қабілеті жоғары
Декомпрессия дегеніміз * 2 адамды тереңдіктен көтерген кезде тереңдіктің кемуіне сәйкес, адам тыныс алатын газ қоспасының қысымының төмендеуі
Тармақталған тыныс алу түтігінің әртүрлі жерлерінде ауа ағынының сызықтық жылдамдығы
1 бірдей
2 бірдей емес
3 көлемдік жылдамдыққа тең
4 қосынды қима ауданына байланысты емес
5 көлемдік жылдамдық кеміп, қосынды қима ауданы артқанда, артады
Тыныс алу үрдісіне жатпайтын кезеңді көрсетіңіз* 5 оттегінің, көмірқышқыл газының, азоттың белсенді тасымалы
Альвеоладағы газ қоспасы мен өкпе капиллярларындағы қан арасында газ алмасу жүреді*4 альвеола- капиллярлы мембранада
Сурфактанттың негізін құрайды*5 бимолекулалық липид қабаты
Қалыпты тыныс алу кезінде дем тартудың 70-80%-ға тереңдеуі қамтамасыз етіледі*1 диафрагманың жиырылуымен
Тыныс алу тереңдігі дегеніміз * 2 дем тартқанда өкпелерге келетін ауа көлемі
Ауа ағынының көлемдік жылдамдығы тармақталған түтіктердің барлық қосынды көлденең қималарында* 3 бірдей болады
Альвеола қабырғаларының беттік керілуін төмендетеді * 4 сурфактант
Өкпеде газдың алмасуы жүзеге асады
1 әр газдың белсенді тасымалымен
2 Лоренц күшінің әсерінен
3 әр газдың концентрациялық градиентімен
4 осмостың әсерінен
5 температураның өзгеруі нәтижесінде
Тотығу барысында түзіледі * 3 көмір қышқыл газы
Өкпелердің диффузиялық қабілеті дегеніміз * өкпелердің барлық «тыныс алатын» беттеріндегі альвеолды капиллярлы мембраналар арқылы 1минутта тасымалданатын берілген газдың көлемі
Физиологиялық шарттарда жануарлар мен адамның ауа жолдарымен ауаның жаппай ағыны үшін орындалады * 1 ағынның үзіліссіздік шарты
Сурфактант * 1 альвеола қабырғаларының беттік керілуін төмендетеді
Газ массасының тасымалы бағынады * 4 Фик теңдеуіне
Ауаның ауа жолдарымен тұтас ағыны үшін ағынның үзіліссіздік шарты * 2 ағынның кезкелген қимасы арқылы бірлік уақытта сығылмайтын орын ауыстырушы ортаның бірдей көлемдері тасымалданады
Ауа ағынының сызықтық жылдамдығы тармақталған тыныс алу түтігінің *4 әр жерінде әртүрлі болады
Жеделдетілген дем шығаруға аса көп үлес қосады * 4 ішкі қабырғааралық бұлшықеттер мен қарын бұлшықеттері
Тыныс алу жолдарының ондағы ауа ағынының тербелістеріне кедергісі аталады * 5 өкпе резистанты деп
Сыртқы тыныс алу функциясын өлшеу үшін қолданылады * 3 спирометр
Көмір қышқыл газы түзіледі * 3 тотығу үрдісі кезінде
Тыныс алу тұрады * 1 үш кезеңнен
Сыртқы тыныс алу кезеңі * 5 өкпелердің вентиляциясыжәне ондағы газдардың диффузиясы
Ішкі тыныс алу кезеңі * 3 тіндердегі газдардың диффузиясы және жасушаның тыныс алуы
Өкпелердің вентиляциясы (ауа алмастыруы)мен ондағы газдардың диффузиясы * 4 сыртқы тыныс алу кезеңі
Тіндердегі газдардың диффузиясы және жасушаның тыныс алуы * 1 ішкі тыныс алу кезеңі
Оттегі мен көмірқышқыл газының қанмен тасымалы тыныс алу кезеңінің*4 екінші кезеңі
Тіндердегі газдардың диффузиясы және жасушаның тыныс алуы тыныс алу кезеңінің * 1 үшінші кезеңі
Өкпелердің вентиляциясы (ауа алмастыруы)мен ондағы газдардың диффузиясы тыныс алу кезеңінің * 2 бірінші кезеңі
Өкпелер көлемінің артуы кезінде олардың ішіндегі
1 ауа сыртқа шығады
2 қысым артады
3 ауа көлемі өзгермейді
4 қысым өзгермейді
5 қысым төмендейді
Коллаген талшықтарыөкпе тінінің қамтамасыз етеді * 3 беріктілігін